سوره یوسف - آیات 48 تا 49 جزء 12 - صفحه 241

    ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعٌ شِدَادٌ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلًا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ

    48

    ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ

    49

تفسیر نور
سپس بعد از آن، هفت سال سخت مى‌آید كه مردم آنچه را برایشان از پیش ذخیره كرده‌اید خواهند خورد جز اندكى كه (براى بذر) حفظ مى‌كنید. سپس بعد از آن سالى فرا مى‌رسد كه به مردم در آن سال باران مى‌رسد (و مشكل قحطى تمام مى‌شود) و در آن سال مردم (بخاطر وسعت و فراوانى، از میوه‌ها و دانه‌هاى روغنى) عصاره مى‌گیرند.

نکته‌ها
«یغاث الناس» یا از «غوث» است، یعنى مردم از جانب خداوند یارى مى‌شوند و یا از «غیث» است، یعنى باران مى‌بارد و حوادث تلخ پایان مى‌پذیرد.75

هفت گاو فربه و لاغر و هفت خوشه سبز و خشك كه در خواب آمده بود، توسط یوسف به 14 سال نعمت و قحطى تعبیر شد، امّا سال پانزدهم كه سال نزول باران و فراوانى بود و در خواب پادشاه نیامده بود، خبر از غیب است كه یوسف از جانب خداوند مطرح كرد، تا زمینه براى اعلام نبوّتش فراهم باشد. «ثمّ یاتى من بعد ذلك عام...»

شرایط یك مدیریّت كارآمد در جامعه:

اعتماد مردم. «انّا لنراك من المحسنین»

صداقت. «یوسف ایّها الصدیق»

علم و دانایى. «علّمنى ربّى»

پیش‌بینى صحیح. «فذروه فى سنبله»

اطاعت مردم. زیرا مردم طرح یوسف را اجرا كردند.


75) تفسیر المیزان.
پیام‌ها
مردم را نسبت به شداید و سختى‌هاى آینده آگاه كنیم تا آمادگى مقابله با آن را داشته باشند. «ثمّ یأتى من بعد ذلك سبع شداد»*

پس‌انداز وبرنامه‌ریزى براى ایّام ناتوانى، ارزشمند است. «سبع شداد یأكلن ما قدّمتم»

آینده نگرى و برنامه‌ریزى مى‌تواند ملّتى را از طوفان‌هاى سخت حوادث عبور دهد. «یأكلن ما قدّمتم»*

در مصرف، مقدارى را براى بذر و سرمایه ذخیره كنید. («ممّا تحصنون» یعنى در حصن و حرز ذخیره كردن.)

در شرایط سخت باید پایه‌ها و سرمایه‌هاى اصلى را حفظ كرد. «ممّا تحصنون»*

روشهاى نگاهدارى وتبدیل مواد غذایى را بیاموزیم تا از بین نروند. «ممّا تحصنون»*

بعد از سختى، آسانى است. «ثمّ یأتى من بعد ذلك عام فیه یغاث الناس»*

مردم را به آینده امیدوار كنیم تا بتوانند سختى‌ها را تحمّل كنند. «ثمّ یأتى من بعد ذلك عام فیه یغاث»*

پیش بینى وضع هوا و بارندگى امرى مفید در برنامه ریزى كشاورزى است. «یأتى... عام فیه یغاث»*

بعضى از رؤیاها مى‌تواند بازگو كننده‌ى رخدادهاى آینده و رموز راهگشا براى انسان باشد. «یغاث النّاس و فیه یعصرون»

براى دفع مشكل مردم اقدام كنیم، هر چند مردم منطقه و كشور ما نباشند. (طرح یوسف براى منطقه خودش نبود)*

علم و دانش، رمز پیشرفت و بقاى حكومت‌ها وامنیّت ورفاه جامعه است. (طرح و برنامه یوسف براى مبارزه با قحطى و خشكسالى،از دانش او حكایت دارد)*