- قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَـٰطِـِٔينَ91
تفسیر نور
(برادران) گفتند: به خداوند قسم، كه واقعاً خداوند ترا بر ما برترى داده است و قطعاً ما خطاكار بودهایم.
نکتهها
«ایثار» به معناى برترى دادن دیگران بر خود است. برادران یوسف در اثر تفكر غلط «نحن عصبة»، دست به كار غلطى زدند و گفتند: او را به چاه افكنید؛ «القوه فى غیابت الجب». خداوند آنها را در تنگنا گذاشت تا جایى كه براى سیر كردن شكم التماس كنند؛ «مسّنا و اهلنا الضّر» پس اعتراف كردند كه نقشه ما خراب از آب در آمد؛ «كنّا لخاطئین» سپس آن تفكر غلط، تبدیل به پذیرش یك واقعیّت شد كه؛ «لقد آثرك اللَّه علینا»برادران یوسف چند بار به صیغه «تاللَّه» قسم یاد كردهاند:
«تاللَّه لقد علمتم ما جئنا لنفسد فىالارض» به خدا سوگند شما خود مىدانید كه ما براى فساد و سرقت به سرزمین شما نیامدهایم.
«تاللَّه تفتوء تذكر یوسف» به پدر گفتند: به خدا سوگند تو دائماً یوسف یوسف مىكنى.
«تاللَّه انك لفى ضلالك القدیم» پدرجان به خدا سوگند تو در علاقه افراطى به یوسف، گرفتار انحراف گذشته شدهاى.
«تاللَّه لقد اثرك اللَّه علینا» به یوسف گفتند: به خدا قسم خداوند تو را بر ما برترى داد.
پیامها
اگر از روى حسادت به كمالات و برترىهاى دیگران اعتراف نكنیم، با فشار و ذلّت به آنها اقرار خواهیم كرد. «لقد آثرك اللَّه علینا» در برابر اراده خدا، نمىتوان ایستادگى كرد. «آثرك اللَّه علینا»
در روز توانایى، به گونهاى عمل نكنیم كه در روزگار ضعف شرمنده شویم. «و نحن عصبة... و ان كنّا لخاطئین»*
اعتراف به خطا، زمینه را براى عفو وبخشش فراهم مىكند. «إن كنّا لخاطئین»