۞ أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ كَمَنۡ هُوَ أَعۡمَىٰٓۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَـٰبِ
19
تفسیر نور
پس آیا كسى كه مىداند آنچه از جانب پروردگارت بسوى تو نازل شده حق است، مانند كسى است كه نابیناست؟ همانا تنها صاحبانخرد پند مىگیرند.
نکتهها
در آیه قبل به كسانى كه دعوت حیاتبخش انبیاعلیهم السلام را اجابت مىكنند اشاره شد، این آیه وآیات بعد، آثار استجابت آن دعوت را بیان مىفرماید.هر كدام از فطرت، عقل و علم در انسان، مغز و لبّى دارند كه گاه بواسطه عادات، رسوم، خرافات، غرائز، روى آنها پوشیده مىشود، لذا انسان باید دائماً متوجّه آن هستهى مركزى و مغز آنها باشد.78
سیماى خردمندان در قرآن
واژه «اولوا الالباب» مرتبه در قرآن آمده و هر مرتبه همراه با یك كمال و وصفى بیان شده است. از جمله:
راز احكام را مىفهمند. «و لكم فىالقصاص حیاة یا اولى الالباب»79
آیندهنگر هستند. «تزودّوا فانّ خیر الزّاد التقوى واتقون یا اولى الالباب»80
دنیا را محل عبور و گذر مىدانند نه توقفگاه و مقصد. «لاولى الالباب الّذین... یتفكّرون فى خلق السّموات والارض ربّنا ما خلقت هذا باطلا»81
از تاریخ، درس عبرت مىگیرند. «لقد كان فى قصصهم عبرة لاولى الالباب»82
بهترین و برترین منطق را مىپذیرند. «الّذین یستمعون القول فیتبعون احسنه ... و اولئك هم اولوا الالباب»83
اهل تهجّد وعبادت مىباشند. «امّن هو قانت آناء الّیل... انما یتذكّر اولوا الالباب»84
78) تفسیر فرقان.
پیامها
قرآن انسان بىخبر از حقّ را نابینا مىداند. به جاى «كمن هو لایعلم» فرموده است «كمن هو اعمى» دین، مطابقت فطرت انسانهاست، تنها تذكّر لازم است تا غفلت زدایى شود. «انما یتذكّر...»
عقلى كه انسان را به حقانیّت كتاب آسمانى نرساند، عقلنیست. «انّما یتذكّر اولوا الالباب»
علم مفید، محصول تعقّل و تذكّر است. «من یعلم، یتذكّر اولوا الالباب»
براى رسیدن به عقل سلیم و فطرت خالص باید گناه و غفلت را از خود دور كرد. «انما یتذكّر اولوا الالباب»