«عهداللَّه» هم شامل پیمان‌هاى فطرى از قبیل عشق به حقّ و عدالت مى‌شود، هم پیمان‌هاى عقلى مثل درك حقایق عالم هستى و مبدأ و معاد را در برمى‌گیرد، هم بر پیمان‌هاى شرعى همچون عمل به واجبات و ترك محرّمات اطلاق مى‌گردد و هم بر پیمان‌هایى كه انسان‌ها با یكدیگر مى‌بندند و متعهّد مى‌شوند و خداوند مراعات آنها را واجب فرموده، صادق است.⁸⁵

یكى از مهم‌ترین پیمان‌هاى الهى، امامت رهبران آسمانى است. بعد از آنكه حضرت ابراهیم‌علیه السلام با پشت سرگذاشتن آزمایش‌هاى متعدّد به مقام امامت رسید، از خداوند خواست تا فرزندان او نیز داراى این مقام شوند. خداوند براى روشن شدن جایگاه امامت، به جاى آنكه بفرماید مقام امامت به افراد ظالم نمى‌رسد فرمود: «لاینال عهدى الظالمین» عهد من به ستمگران نمى‌رسد.

«میثاق» به چیزى گفته مى‌شود كه دل انسان با آن وثوق و اطمینان پیدا مى‌كند و از آنجا كه وجود یك رهبر الهى، دل و جان انسان‌ها را آرام و مطمئن مى‌سازد. لذا از مصادیق میثاق شمرده شده است.

وفاى به عهد مانند احترام به والدین و ردّ امانت، تنها از حقوق اسلامى نیست، بلكه از حقوق انسانى است. لذا هر خردمند و عاقلى باید آن را مراعات كند.

---

85) تفسیرنمونه. عقل صحیح وسالم، انسان را به دین الهى وفادار مى‌سازد. «اولوا الالباب، الذین یوفون»

وفاى به عهد از آثار خرد و عقل است. «اولواالالباب - یوفون ...»

احترام به پیمان‌ها و قراردادهاى اجتماعى، از ویژگى‌هاى انسان مؤمن عاقل است. «لا ینقضون المیثاق»