سوره ابراهیم - آیه 11 جزء 13 - صفحه 257

    قَالَتۡ لَهُمۡ رُسُلُهُمۡ إِن نَّحۡنُ إِلَّا بَشَرٌ مِّثۡلُكُمۡ وَلَـٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ‌ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأۡتِيَكُم بِسُلۡطَـٰنٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ‌ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ

    11

تفسیر نور
پیامبرانشان در جوابشان گفتند: (آرى) ما جز بشرى مثل شما نیستیم، ولى خداوند بر هركس از بندگانش كه بخواهد منّت مى‌گذارد (و او را بر مردم مبعوث مى‌كند) و ما را نرسد كه جز با اذن خداوند، براى شما معجزه‌اى بیاوریم، پس مؤمنان باید تنها بر خداوند توكّل نمایند.

نکته‌ها
گرچه در این آیه مى‌فرماید: خداوند بر هر كس بخواهد منّت گذاشته، او را پیامبر قرار مى‌دهد، ولى خداى حكیم مى‌داند كه چه كسى ظرفیّت و لیاقت این مسئولیّت بزرگ را دارد. «اللَّه اعلم حیث یجعل رسالته»11 خدا بهتر مى‌داند كه رسالت خود را كجا قرار دهد.

كفّار و مشركان با انبیا دو حرف داشتند:

شما انسان‌هایى مثل ما هستید.

معجزه‌اى را كه ما پیشنهاد مى‌كنیم براى ما بیاورید.

در این آیه، پاسخ این دو حرف آمده است: امّا این كه ما انسانى همانند شما هستیم قبول داریم، ولى خداوند بر ما منّت گذاشته و به ما وحى كرده است، امّا این كه معجزه‌ى ما به دلخواه شما باشد، این نمى‌شود، زیرا ما حقّ نداریم بدون اذن خداوند، معجزه‌اى بیاوریم.11) انعام ،124.

پیام‌ها
گرچه انسان‌ها همه در شكل و ظاهر یكسانند، اما دلیل بر این نیست كه در باطن و معنویت نیز یكسانند. «ان نحن الاّ بشر مثلكم ...»

الگوها و مربیّان باید با تربیت پذیران، در شرایط همسان باشند. (آنچه نقطه‌ى قوّت انبیا است ، در نظر بعضى نقطه‌ى ضعف بود. اگر پیامبران از خود انسان‌ها و داراى نیازها و غرایز و مشكلات انسانى نبودند نمى‌توانستند مربى و الگوى انسان‌ها واقع شوند.) «بشر مثلكم»

پیامبران، در باره خود غلوّ نمى‌كردند و مى‌گفتند: ما انسانى مثل شما هستیم. «ان نحن الاّ بشر مثلكم»

مقام نبوّت، هدیه و منّت الهى است. «یمُنّ»

معجزه به امر خداست، نه خواست مردم. (حتّى اگر مردم توقع معجزه نداشته باشند، انبیا آن را مى‌آورند) «الاّ باذن اللَّه»

توكّل، لازمه‌ى ایمان است. «فلیتوكّل المؤمنون»

مؤمن، از عناد و انكار مخالفان خسته نمى‌شود و با توكّل بر خداوند راهش را ادامه مى‌دهد. «وعلى اللَّه فلیتوكّل المؤمنون»