- رَبِّ ٱجۡعَلۡنِي مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِيۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلۡ دُعَآءِ40
- رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ يَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡحِسَابُ41
«والد» تنها به پدر واقعى گفته مىشود، ولى «أب» به غیر پدر از جمله به عمو و پدرزن نیز گفته مىشود. چون والدین ابراهیم مؤمن بودند، لذا در این آیه حضرت ابراهیم به والدین خود دعا مىكند، ولى در آیات دیگر كه «أب» بكار رفته و مراد عموى ابراهیم است، به دلیل مشرك بودن او، حضرت از او بیزارى مىجوید.
در آیهى 133 بقره نیز خواندیم كه فرزندان یعقوب در پاسخ پدر كه پرسیده بود: «ما تعبدون من بعدى» پس از من چه چیز را مىپرستید؟ گفتند: «نعبد الهك و اله آبائك ابراهیم و اسماعیل» ما پروردگار تو و پروردگار پدرانت ابراهیم و اسماعیل را مىپرستیم. با آنكه اسماعیل عموى یعقوب است، ولى به عمو «أب» گفته شده است.
تكرار «ربّ» در آغاز دعاهاى حضرت ابراهیم، نشانه تأثیر آن دراستجابت دعا و یا یكى از آداب آن است. «ربّ اجعلنى» براى اقامهى نماز خود و فرزندانتان، از خداوند استمداد كنید. «ربّ اجعلنى»
نماز، محور دعاهاى حضرت ابراهیم است. «ربّنا لیقیموا الصّلاة»، « ربّ اجعلنى مقیم الصّلاة»
با آنكه رسالت انبیا اقامهى دین است اما دعا براى اقامهى نماز به جاى آن، نشانه آن است كه نماز چهره و سیماى تمامنماى دین است. «مقیم الصّلاة»
اقامهى نماز، عِدل و همتاى رهبرى است. حضرت ابراهیم در دو مورد عبارت «و من ذریّتى» را بكار برد: یكى دربارهى نماز نسل خود «مقیم الصّلاة و من ذریّتى» و یكى در مورد رهبرى نسل خود هنگامى كه خداوند به ابراهیم فرمود: «انى جاعلك للنّاس اماما قال و من ذریّتى»68 من تو را امام مردم قرار دادم ابراهیم گفت: پروردگارا ذریّه مرا نیز به این مقام برسان.
در دعا هم به خود توجّه كنید، «واجنبنى - واجعلنى - واغفرلى» و هم به دیگران. «وبنّى - ومن ذریّتى - و لوالدىّ وللمؤمنین»
انسان، هم باید به فكر نسل قبل باشد، «ولوالدىّ وللمؤمنین » و هم به فكر نسل بعد. «و من ذریّتى»
در دعا، به فكر قیامت خود، فرزندان و جامعه باشید. «یوم یقوم الحساب»
68) بقره، 124.