وَحَفِظۡنَـٰهَا مِن كُلِّ شَيۡطَـٰنٍ رَّجِيمٍ
17
إِلَّا مَنِ ٱسۡتَرَقَ ٱلسَّمۡعَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٌ مُّبِينٌ
18
تفسیر نور
وآنها را از (دسترس) هر شیطان رانده شدهاى، حفظ كردیم.
مگر آنكه دزدانه گوش فرا داد كه شهابى روشن او را دنبال نمود.
نکتهها
«استراق» از سرقت و «استراق سمع» به معناى سرقت كلام است.در تفسیر فى ظلال و مراغى مىخوانیم: ما روح آیه را نمىدانیم كه چگونه شیطان خبر دزدى مىكند و چه خبرى را سرقت مىكند، ولى فخررازى و آلوسى در تفاسیر خود مىگویند: مراد از آسمان، همین آسمان ظاهر و مراد از شهاب، همین سنگهاى آسمانى است كه پرتاب و مشتعل مىشود. گرچه بعضى گفتهاند: مراد از آسمان، عالم ملكوت است كه شیاطین را راهى بر آن نیست.
به هر حال شاید بتوان گفت: در آسمان معنویّت چهرههاى درخشان و الگوها و رهبرانى قرار دادیم و حقایق را از وسوسههاى شیطان حفظ كردیم و هرگاه شیطان صفتى وسوسهاى نماید، با استدلال ومنطق محكم بر او هجوم آورده و بدعت و التقاط و وسوسههاى او را با شهاب علم و برهانِ اهل ذكر محو مىكنیم.
پیامها
آسمانها مركز تدبیر امور وفرشتگان مدّبران امورند ومراكز تدبیر باید منطقه حفاظتى باشد. «حفظناها» شیطان تنها ابلیس نیست. «كلّ شیطان»
شیطان، به خودى خود نمىرود، باید او را طرد نمود. «رجیم»
استراق سمع و جاسوسى در امور شرّ كار شیطان است. «من استرق السمع»
با جاسوس باید برخوردى سریع و انقلابى كرد. «فاتبعه شهاب»
هر جا شیطان صفتى یافت شد، روشنگران جامعه باید با شهاب علم، آنان را دنبال كنند. «فاتبعه شهاب مبین»
پاسخ وسوسهها و شیطنتها باید بسیار صریح، علنى و فورى باشد. «فاتبعه شهاب مبین» (در سوره صافّات آیه 8 مىخوانیم: «یُقذفون من كلّ جانب» طرد شیطان باید از همه اطراف باشد وگرنه به شكل دیگر واز راه دیگرى جلوه مىكند)