سوره حجر - آیات 39 تا 40 جزء 14 - صفحه 264

    قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ

    39

    إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ

    40

تفسیر نور
(ابلیس) گفت: پروردگارا! به سبب آنكه مرا گمراه ساختى، من هم در زمین (بدى‌ها را) برایشان مى‌آرایم و همه را فریب خواهم داد. مگر بندگان اخلاص‌مند (و برگزیده تو را) از میان آنان.

نکته‌ها
خداوند كسى را گمراه نمى‌كند، لكن اگر كسى با اراده خود راه انحراف را برگزیند، خدا او را به حال خود رها مى‌سازد. و این رهاكردن بزرگترین كیفر و قهر الهى است. ابلیس نیز چون بااراده خود تكبر ولجاجت كرد، خداوند او را به حال خود رها كرد ومراد از جمله «اغویتنى» نیز همین معناست؛ یعنى اكنون كه بخاطر لجاجتم مرا از مَدار لطف خود خارج كرد وبه حال خودم واگذاردى من چنین و چنان خواهم كرد.

ابلیس مى‌داند كه گروهى از مردم، از برگزیدگان الهى خواهند بود، (یعنى او نبوت و امامت را نیز پذیرفته است همانگونه كه از كلمه «ربّ بما اغویتنى» معلوم مى‌شود، خدا را پذیرفته است و از دعایش كه مرا تا قیامت مهلت بده، روشن مى‌شود معاد را نیز قبول داشته است. بنابراین ابلیس اصول عقائدش درست بود، لكن عیب او تكبّر و نداشتن روحیه‌ى تسلیم و عبودیت بود. پس علم و ایمان به تنهایى كافى نیست، عمل وتسلیم وعبودیت لازم است.

پیام‌ها
ابلیس و ابلیس صفتان عیب خود را به خدا نسبت مى‌دهند. «اغویتنى»

ابزار انحراف شیطان، زیبا جلوه دادن زشتى‌هاست. «لَاُزیننّ»

پاكان و مخلصان از دام شیطان درامانند. «المخلصین» (البته اخلاص داشتن كافى نیست، عنایت خداوند لازم است. زیرا كلمه «مخلَص» به معناى برگزیده الهى است)