سوره حجر - آیه 88 جزء 14 - صفحه 266
  • لَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجًا مِّنۡهُمۡ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
    88
تفسیر نور
اى پیامبر به آنچه كه ما با آن گروه‌هاى از كفار را كامیاب كرده‌ایم، چشم مدوز و بر آنان اندوه مخور و بال محبت خویش را براى مؤمنان فروگستر.

نکته‌ها
نهى، همه جا بعد ارتكاب عمل نیست، بلكه گاهى نیز براى هشدار و پیش‌گیرى است. پیامبر اكرم‌صلى الله علیه وآله هرگز رغبتى به دنیاى كفّار نداشت، لذا نهى خداوند، به معناى هشدار است كه دیگر مؤمنان چشم به دنیاى كفّار ندوزند.

پیامبر اكرم‌صلى الله علیه وآله فرمودند: هر كس به آنچه در دست دیگران است خیره شود همّ و غمّ او زیاد شده و ناراحتیش درمان نمى‌شود.38

یكى از سفارشات اكید قرآن به پیامبرصلى الله علیه وآله و مؤمنان، سفارش به نرمش و رحم و صبر، نسبت به اهل ایمان است. از جمله:

«واصبر نفسك مع الّذین یدعون ربّهم»39 با كسانى كه همواره پروردگارشان را مى‌خوانند، شكیبایى كن،

«اذلة على المؤمنین»40 با مؤمنان فروتن هستند،

«رحماء بینهم»41 با همدیگر مهربانند.

«ازواج» شامل مرد وزن هر دو مى‌شود وممكن است در اینجا منظور اصناف مردم و كفّار باشد.42


38) تفسیر صافى.

39) كهف، 28.

40) مائده، 54.

41) فتح، 29.

42) تفسیر المیزان.

پیام‌ها
در برابر امكانات دیگران، بر توانایى‌ها وامكانات خود تكیه كنید. تو كه قرآن دارى، «اتیناك سبعاً» به دنیاى كفّار دل نبند، «و لا تَمُدّن...»

به نعمت‌هاى دنیوى خیره و وابسته نشوید. «لا تَمُدّنّ عینیك» (زیرا دنیا هم كم است «قلیل» هم زودگذر است «عرض» هم غنچه‌اى است كه براى كسى بطور كامل باز نمى‌شود «زهرة الحیاة الدّنیا»)

خیره شدن سبب علاقه و دلبستگى مى‌شود. (نگاه نكن تا دل اسیر نشود) «لاتمدّنّ عینیك» (گناه و انحراف را باید از سرچشمه جلوگیرى كرد)

زدست دیده و دل هر دو فریاد

كه هر چه دیده بیند دل كند یاد

كسى مى‌تواند مردم را به معنویّت سوق دهد، كه خود گرفتار مادیات نباشد «لاتمدّنّ عینیك» (خطاب آیه به پیامبر است)

همه‌ى كسانى كه به سراغ دنیا مى‌روند، به آن نمى‌رسند. «ازواجاً منهم»

براى كسانى كه قابل هدایت نیستند، نباید غصه خورد. «لاتحزن»

تواضع و نرمى در برابر دنیا ودنیاپرستان، هرگز. «لاتمدن» ولى در برابر دینداران همواره. «واخفض جناحك للمؤمنین»

رهبر و مربى باید در برابر مردم، نرمش و عطوفت داشته باشد. «واخفض»