لِيَحۡمِلُوٓاْ أَوۡزَارَهُمۡ كَامِلَةً يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ
25
تفسیر نور
آنان باید در روز قیامت هم بار گناهان خود را به تمامى به دوش كشند و هم بخشى از بار گناهانِ كسانى كه بدون علم آنان را گمراه مىنمایند بدانید كه چه بد بارى را برمىدارند.
نکتهها
این آیه در مورد رهبران كفر است كه در دنیا با تبلیغات دروغین خود سبب گمراهى مردم مىشوند، لذا در قیامت، هم گناه كفر خود را به دوش مىكشند و هم گناه كسانى را كه باعث انحراف آنها شدهاند. چنانكه در روایات مىخوانیم: هر كس راه كجى را ترسیم كند، در كیفر تمام منحرفان شریك است و هر كس راه خوبى را ترسیم كند، پاداش پویندگان آن راه را نیز به او مىدهند بدون آنكه از سهم او چیزى كم شود.پیامها
رهبران كفر و ضلالت از هیچ تخفیفى در كیفر برخوردار نیستند. «لیحملوا اوزارهم كاملة» كسىكه دیگران را به گناه دعوت كند، در كیفر آنان نیز شریك است. «من اوزار الّذین یضلّونهم»
رهبران كفر، سهم گناه خود را بطور كامل، امّا سهم گناه پیروان را به مقدارى كه در آن نقش داشتهاند بر عهده دارند. «كاملة ... و من اوزار»
ریشهى بسیارى از انحرافها، جهل است و دشمن از جهل مردم براى انحراف آنها استفاده مىكند. «یضلّونهم بغیر علم»
گناه، بار است و چه بد بارى. «ساء ما یزرون»