سوره نحل - آیه 92 جزء 14 - صفحه 277

    وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَـٰثًا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَـٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍ‌ۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦ‌ۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ

    92

تفسیر نور
و مانند آن زن نباشید كه بافته‌ى خویش را پس از محكم بافتن، رشته رشته مى‌كرد، (بدینگونه كه شما) سوگندهاى خود را دستاویز (فریب و خیانت) میان خودتان مى‌گیرید به خیال آنكه گروهى از گروه دیگرى بیشتر است، (بخاطر تعداد یا منافع گروهى، ایمانى كه با گروه ضعیف بسته‌اید بشكنید) جز این نیست كه خداوند شما را با آن سوگندها، آزمایش مى‌كند و حتماً آنچه را كه در آن اختلاف مى‌كردید در قیامت برایتان روشن خواهد ساخت.

نکته‌ها
در تاریخ آمده كه زن بى‌خردى در نیمى از روز پنبه وپشمى را مى‌بافت و در نیمِ دیگر بافته خود را وامى‌تابید، كار او یك ضرب‌المثل شد كه قرآن نیز براى كسانى كه زحمات خود را هدر، و پیمان‌هاى خود را مى‌شكنند بكار برده است.

فاطمه زهراعلیها السلام در مسجد مدینه در خطبه‌اى كه علیه حاكمان وقت ایراد فرمود، این آیه را تلاوت كرد كه مثال شما به خاطر پیمان شكنى نسبت به بیعتى كه در غدیرخم با على‌علیه السلام داشتید، مثال همان زنى است كه مى‌بافت و سپس بافته خود را پنبه مى‌كرد.72

مثال‌ها و ضرب‌المثل‌هاى قرآن به نحوى است كه در همه‌ى مكان‌ها و زمان‌ها تازگى و روشنى و طبیعى بودن خود را حفظ مى‌كند و از كودك دبستانى تا فیلسوف را اشباع مى‌كند.

جمله‌ى «أن تكون اُمّة هى اربى من اُمّةٍ» را دو گونه مى‌توان تفسیر كرد:

الف: شما بخاطر قدرت و كثرت گروهى، پیمانى را كه با گروه كوچك‌تر بسته‌اید نشكنید.

ب: شما بخاطر آنكه ابرقدرت شده‌اید، پیمان خود را با گروه‌هاى كوچك نشكنید.


72) تفسیر فرقان.
پیام‌ها
پیمان شكنى، هدر دادن زحمات گذشته است. «نقضت غزلها»

هرچه پیمان محكم‌تر بسته شود، شكستن آن زشت‌تر است. «من بعد قوّةٍ»

پیمان شكنى پى‌درپى، ننگ بیشترى دارد. («انكاثاً» جمع «نكث»)

با مقدّسات بازى نكنیم. (مقدّسات را دستاویز و وسیله‌ى خدعه قرار ندهیم) «تتخذون ایمانكم دخلاً»

قدرت و تعداد و هیاهوهاى سیاسى و اقتصادى، زمینه‌ى پیمان شكنى است. «ان تكون اُمة هى اربى من اُمّةٍ»

یكى از ابزار آزمایش، وفاى به تعهدات است. «یبلوكم اللَّه به»

یاد معاد، عامل تقوا و مراعات پیمان‌ها است. «و لیبیّننّ لكم یوم القیامة»