وَلَوۡلَآ أَن ثَبَّتۡنَـٰكَ لَقَدۡ كِدتَّ تَرۡكَنُ إِلَيۡهِمۡ شَيۡـًٔا قَلِيلًا
74
تفسیر نور
واگر ما تورا استوار نكرده بودیم، هر آینه نزدیك بود كه اندكى به آنان تمایل پیدا كنى.
نکتهها
این آیه با عصمت پیامبرصلى الله علیه وآله هیچ گونه تعارضى ندارد. جملهى «نزدیك بود گناه كنى» به معناى «گناه كردن» نیست. به علاوه جملهى «اگر استوار كردن ما نبود...» حالت شرطى دارد، یعنى اگر حمایت ما نبود شاید متمایل مىشدى. ولى چون آن بود، تمایل هم پیدا نشد. در موارد دیگر هم شرطِ (اگر) به معناى انجام قطعى نیست، مثل آیه «ولو تَقَوّل علینا بعض الاَقاویل... لقَطّعنا منه الوَتین»171 اگر بر ما سخنى دروغ نسبت دهد، شاهرگش را قطع مىكنیم. وآیه «لئن اشركت لیحبطنّ عملك»172 اگر شرك بورزى اعمالت تباه مىشود. كه به معناى انجام شدن آن كارها نمىباشد.چنانكه امام رضاعلیه السلام فرمودند: این آیه از این باب مىباشد كه به در مىگویند تا دیوار بشنود.173 و در واقع خطاب آیه به مسلمانان است، نه شخص پیامبر.
171) حاقّه، 44 - 46.
173) ایّاك اعنى و اسمعى یا جاره». تفسیر نورالثقلین.
پیامها
اگر لطف و نگهدارى الهى نباشد، براى مصونیّت و عصمت پیامبران هم ضمانتى نیست. «لولا ان ثبّتناك» قاطعیّت ونفوذناپذیرى در برابر دشمنان وكفّار، از امتیازات انبیاست. «ثبّتناك»
خداوند پیامبران را معصوم نگاه مىدارد. «ثبّتناك»
عقبنشینى در مسائل اعتقادى واصول مكتب، تمایل وگرایش به ظالمان است ورهبران در معرض چنین خطرى مىباشند. «لولا أنثبّتناك لقدتركنالیهم»
انحراف حتّى اگر اندك باشد، از كسى مانند پیامبر بسیار است. «شیئاً قلیلاً»
كمترین عقبنشینى از اصول و ارزشها نیز ممنوع است. زیرا براى دشمنان یك موفّقیت و پیروزى حساب مىشود. «شیئاً قلیلاً»