سوره کهف - آیات 80 تا 81 جزء 16 - صفحه 302

    وَأَمَّا ٱلۡغُلَـٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤۡمِنَيۡنِ فَخَشِينَآ أَن يُرۡهِقَهُمَا طُغۡيَـٰنًا وَكُفۡرًا

    80

    فَأَرَدۡنَآ أَن يُبۡدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيۡرًا مِّنۡهُ زَكَوٰةً وَأَقۡرَبَ رُحۡمًا

    81

تفسیر نور
و امّا نوجوان (كه او را كشتم) پدر و مادرش هر دو مؤمن بودند. ترسیدیم كه او آن دو را به كفر و طغیان وا دارد. (از این رو) خواستیم كه پروردگارشان به جاى او (فرزندى) پاك‌تر و بهتر و با محبّت‌تر به آن دو بدهد.

نکته‌ها
«اِرهاق» به معناى وادار كردن دیگرى به كارى است كه انجام آن براى او دشوار و طاقت‌فرسا باشد.

در حدیث آمده است: خداوند به جاى آن پسر، دخترى به آن دو مؤمن داد كه از نسل او هفتاد پیامبر پدید آمدند.84

گاهى فرزند، سبب انحراف و كفر والدین مى‌شود، «خشینا أن یُرهقهما...» گاهى هم والدین فطرت پاك و توحیدى فرزند را به كفر و آیین‌هاى انحرافى مى‌كشانند.

چنانكه پیامبراكرم‌صلى الله علیه وآله فرمودند: هر فرزندى، به طور فطرى خداشناس و مؤمن است، مگر آنكه پدر و مادر او را تغییر دهند.85


84) تفسیر نورالثقلین.

85) كلّ مولودٍ یولد على الفطرة حتّى یكون ابواه یهوّدانه و ینصّرانه». بحار، ج‌3، ص 282.

پیام‌ها
اولیاى خدا كار لغو و بى‌جهت نمى‌كنند، گرچه در ظاهر خلاف به نظر آید. «اما الغلام»

مرگ فرزند، بهتر از آن است كه بد عاقبت و موجب فساد و طغیان شود. «یرهقهما طغیاناً و كفراً»

خداوند به پدر و مادر با ایمان، عنایت خاص دارد. «ابواه مؤمنین فخشینا»

گاهى جسم باید فداى فكر بشود. فرزند كشته مى‌شود تا ایمان پدر و مادر محفوظ بماند. «خشینا ان یرهقهما»

باید فتنه‌ها را پیش‌بینى كرد و از ریشه خشكاند. «خشینا ان یرهقهما»

طغیان و سركشى زمینه‌ى كفر است. (طغیان» قبل از «كفر» آمده است.)

اراده‌ى مردان خدا، اراده‌ى خداست. «اردنا ان یبدِلهما»

اولیاى خدا هم مسئولیّت دارند و هم در اندیشه‌ى آینده‌ى مردم مى‌باشند. «اردنا ان یبدِلهما»

گاهى دلیل گرفتار شدن مؤمنین به بعضى ناگوارى‌ها، حفظ ایمان و عقیده خود آنان است. «یبدِلَهما خیراً منه»

اگر خداوند چیزى را از مؤمن گرفت، بهتر از آن را به او مى‌دهد. «یبدِلهما ربّهما خیراً منه»

از بین رفتن فرزنذ ناصالح و جایگزینى آن با فرزند صالح، جلوه‌اى از ربوبیّت خداوند است. «یبدِلَهما ربّهما خیراً منه»

تنها پاكى و صلاح فرزندان كافى نیست، باید نسبت به پدر و مادر مهربان باشند. «زكوة واقرب رحماً»

آنچه ارزش است، سلامت، پاكى ومحبّت به والدین است، نه دختر یا پسر بودن فرزند. «زكوةً و اقرب رحماً»