وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمۡرِ رَبِّكَ لَهُۥ مَا بَيۡنَ أَيۡدِينَا وَمَا خَلۡفَنَا وَمَا بَيۡنَ ذَٰلِكَۚ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا
64
تفسیر نور
ما (فرشتگان) جز به فرمان پروردگار تو نازل نمىشویم؛ آنچه پیش روى ما (در آینده) و آنچه پشت سر ما (در گذشته) و آنچه میان این دو قرار دارد از اوست و پروردگار تو فراموشكار نیست.
نکتهها
در تفسیر المیزان مىخوانیم: این آیه مستقل است، گرچه بعضى تلاش كردهاند تا با آیات قبل ارتباطش دهند.در تفاسیر فخررازى، طبرى وتبیان مىخوانیم: مدّتى وحى از پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله قطع شد و این، سبب نگرانى پیامبر وطعنهى مخالفان گردید. آیه نازل شد: پروردگارت فراموشكار نیست. «ماكان ربّك نسیّا» نظیر آیهى «ما وَدّعك ربّك و ما قَلى»117
117) ضحى، 3.
پیامها
نزول قرآن، تدریجى و بر اساس فرمان خداست. «و ما نتنزّل الاّ بامر ربّك» فرشتگان تسلیم امر خداوند هستند. «و ما نتنزّل الاّ بامر ربّك»
مالك حقیقى همه چیز اوست. «له»
تأخیر وحى به امر خداوند بود، نه اینكه او فراموش كرده باشد.118 «ما كان ربّك نسیّا»
118) تفسیر فى ظلالالقرآن ؛ تبیان.