- فَٱذۡكُرُونِيٓ أَذۡكُرۡكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِي وَلَا تَكۡفُرُونِ152
یاد كردن خدا تنها با زبان نیست، با دل و جان باید خدا را یاد كرد. یاد خدا هنگام گناه و دست كشیدن از آن، یاد واقعى است. و بهترین نوع یاد كردن خداوند، نماز است كه فرمود: «اقم الصلوة لِذكرى» 450
با اینكه شكر، یكى از مصادیق ذكر خداست، ولى نام آن جداگانه در كنار ذكر آمده و این نشانهى اهمیّت شكر، به عنوان مصداق بارز ذكر است.
خداوند، با انسان داد وستد مىكند و هیچكارى از انسان را بىبهره نمىگذارد: «اذكرونى اذكركم»، «اوفوا بعهدى اوف بعهدكم» 451 ، «فافسحوا یفسح الله لكم» 452
امام باقر علیه السلام در ذیل این آیه، یكى از مصادیق ذكر خدا را، تسبیحات حضرت زهرا شمردند كه 34 مرتبه اللَّهاكبر، 33 مرتبه الحمدللَّه و 33 مرتبه سبحاناللَّه مىباشد.
موانع 453 ذكر خداوند:
الف: شیطان. «انساهم ذكر اللّه» 454 شیطان، آنها را از یاد خدا غافل كرد.
ب: تكاثر و رقابتها. «ألهیكم التَّكاثُر» 455 شما را افزونخواهى، سرگرم ساخت.
ج: آرزوها و خیال. «و یُلهِهم الاَمَل» 456 آرزو، آنها را سرگرم نمود.
اثرات یاد خدا:
یاد نعمتهاى او، رمز معرفت و شكر اوست.
یاد قدرت بى پایان او، رمز توكّل به اوست.
یاد علم و آگاهى او، رمز حیا و تقواى ماست.
یاد الطاف او، رمز محبّت به اوست.
یاد عدالت او، رمز خوف از اوست.
یاد امدادهاى او، رمز امید و رجاست.
449) بقره، 40.
453) تفسیر نورالثقلین، ج1 ص140.
خداوند، به انسان شخصیّت مىبخشد ومقام انسان را تا جایى بالا مىبرد كه مىفرماید: تو یاد من باش، تا من هم یاد تو باشم. «اذكرونى اذكركم» كسانى مشمول لطف خاصّ هستند، كه همواره به یاد خدا باشند.«اذكرونى اذكركم»
ذكر خدا و نعمتهاى او، زمینهى شكر و سپاس است. چنانكه غفلت از یاد خدا، مایهى كفران است. «اذكرونى، اشكروا لى و لاتكفرون»