سوره بقره - آیه 16 جزء 1 - صفحه 3
  • أُوْلَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَـٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ فَمَا رَبِحَت تِّجَـٰرَتُهُمۡ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ
    16
تفسیر نور
آنان كسانى هستند كه به بهاى (از دست‌دادن) هدایت، خریدار ضلالت و گمراهى شدند. امّا این داد وستد، سودشان نبخشید و در شمارِ هدایت یافتگان در نیامدند. (ویا به اهداف خود راهى نیافتند.)

نکته‌ها
منافقان، صاحب هدایتى نبودند كه آنرا از دست بدهند. پس شاید مراد آیه این است كه زمینه‌هاى فطرى و عوامل هدایت را از دست دادند. همچنان كه در آیات دیگر مى‌خوانیم: «اشتروا الكفر بالایمان» 186 گروهى ایمان را با كفر معامله كردند. و یا «اشتروا الحیوة الدّنیا بالاخرة» 187 آخرت را با زندگى دنیوى معامله نمودند. ویا «والعذاب بالمغفرة» 188 آمرزش و عفو الهى را با قهر و عذاب او معامله نمودند. یعنى استعداد ایمان و دریافت پاداش و مغفرت را با اعمال خود از بین بردند.

عاقبت، نور الهى دود شد فطرت حق‌جوى او، نمرود شد


186) آل‌عمران، 177.

187) بقره، 86.

188) بقره، 175.

پیام‌ها
منافق، سود و زیان خود را نمى‌شناسد ولذا هدایت را با ضلالت معامله مى‌كند. «اشتروا الضلالة بالهدى»

انسان، آزاد و انتخاب‌گر است. چون داد و ستد، نیاز به اراده وتصمیم دارد. «اشتروا الضلالة...»

دنیا همچون بازار است و مردمان، معامله‌گر و مورد معامله، اعمال و انتخاب‌هاى ماست. «اشتروا... فما ربحت تجارتهم»

عاقبتِ مؤمن، هدایت؛ «على هدىً من ربّهم» و سرانجام منافق، انحراف است. «ما كانوا مهتدین»

منافقان به اهداف خود راهى نمى‌یابند. «ما كانوا مهتدین» وبا توجّه به آیات بعد.