- يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٍ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَـٰمَىٰ وَٱلۡمَسَـٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٍ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٌ215
در حدیث مىخوانیم: «لاصدقة و ذو رحم محتاج» 610 در صورت نیازمندى بستگان، نوبت صدقه به دیگران نمىرسد.
در انفاق، رعایت اهمّ و مهمّ، اطلاع كامل و موازین عاطفى مورد نظر است.
انفاق پنج گونه است: 611
انفاق واجب. مانند زكات، خمس، كفّارات، فدیه ونفقه زندگى كه برعهده مرد است.
انفاق مستحبّ. مانند كمك به مستمندان، یتیمان و هدیه به دوستان.
انفاق حرام. مانند انفاق با مال غصبى یا در راه گناه.
انفاق مكروه. مانند انفاق به دیگران با وجود مستحقّ در خویشاوندان.
انفاق مباح. مانند انفاق به دیگران براى توسعه زندگى. زیرا انفاق براى رفع فقر، واجب یا مستحبّ است.
610) بحار، ج 77، ص 59.
611) تفسیر مواهبالرّحمن، ج3، ص264.
نوع انفاق و مورد و راه آن را باید از مكتب وحى آموخت. «یسئلونك»امام سجاد علیه السلام در دعاى مكارمالاخلاق از خداوند مىخواهد كه او را در انفاق كردن هدایت كند. «وأصب بى سبیل الهدایة للبرّ فیما انفق منه»
سؤال مردم، زمینهى نزول پاسخ از طرف خداوند است. «یسئلونك... قل»
انفاق، شامل كارهاى كوچك و بزرگ مىشود. «من خیر»
مال و دارایى دنیا، در دست افراد با ایمان، مایهى خیر است. «من خیر»
انفاق باید از چیزهاى خوب ومرغوب باشد. «من خیر»
انفاق، تنها در امور مالى نیست، هر نفع و بهرهاى را در برمى گیرد. «من خیر»
بهترین مورد انفاق، والدین و بستگان هستند. «فللوالدین و الاقربین...»
انفاق به خویشان، مایهى استحكام پیوندهاى خانوادگى، و انفاق به دیگران، سبب جبران كمبودهاى مالى و عاطفى نیازمندان و برطرف نمودن اختلاف طبقاتى است. «فللوالدین والاقربین والیتامى والمساكین وابن السبیل»
حكیم كسى است كه در پاسخ، به چیزى اشاره كند كه سؤال كننده از آن غافل است. در آیه از جنس انفاق سؤال شد، خداوند مورد را معیّن نمود. «ماذا ینفقون... فللوالدین...»
اسلام، به طبقهى محروم توجّه خاصّى دارد. «وابن السبیل»
عمل صالح، هرگز ضایع نمىشود. خواه آشكار صورت گیرد یا مخفیانه، كم باشد یا زیاد. «فانّ اللّه به علیم»
ایمان به آگاهى خداوند از عمل ما، بهترین تشویق است. «فانّ اللَّه به علیم»