وَٱتَّقُواْ يَوۡمًا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٍ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ
281
تفسیر نور
و پروا كنید از روزى كه در آن به پیشگاه خداوند بازگردانده مىشوید و سپس هركس (جزاى) آنچه را كسب كرده، بدون كم وكاست داده مىشود و به آنان ستمى نمىرود.
نکتهها
این آیه به منزلهى جمعبندى و هشدار عمومى در پایان آیات ربا است. در تفاسیرى همچون كشّاف، المیزان، مجمع البیان، كبیر فخر رازى و برهان آمده است كه این آیه، آخرین آیهاى بوده كه بر رسول خدا صلى الله علیه وآله نازل شده، ولى به دستور پیامبر صلى الله علیه وآله در اینجا قرار گرفته است.پیامها
قیامت، روز مهمى است. تنوین كلمه «یوماً» اشاره به عظمت آن روز دارد. ربا گرفتن و رسیدن به دنیا، ساده و زودگذر است، آنچه ابدى وباقى است، قیامت است. «واتقوا یوماً»
تقوى و یاد قیامت، قوىترین عامل براى دور شدن از ربا وسایر محرّمات است. «و اتقوا یوماً ترجعون فیه»
ضامن اجراى نظام اقتصادى اسلام، ایمان و تقواى مردم است. «واتقوا یوماً»
در معاملات این جهان، امكان كم و كاست هست، ولى در معامله با خداوند هیچگونه كم و كاستى نیست. «توفّى كلّ نفس ما كسبت»
ملاك جزا و پاداش، عمل است، نه آرزو. «ماكسبت»
نگران انفاق و ترك سود رباهایتان نباشید، از اعمال نیك شما اندكى كاسته نمىشود. «توفّى كلّ نفس... لا یظلمون»