قُلۡ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّـجِبۡرِيلَ فَإِنَّهُۥ نَزَّلَهُۥ عَلَىٰ قَلۡبِكَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَهُدًى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ
97
تفسیر نور
(یهود مىگویند: چون فرشتهاى كه وحى بر تو نازل مىكند جبرئیل است و ما با جبرئیل دشمن هستیم، به تو ایمان نمىآوریم) بگو: هركه دشمن جبرئیل باشد (در حقیقت دشمن خداست.) چرا كه او به فرمان خدا، قرآن را بر قلب تو نازل كرده است، (قرآنى) كه كتب آسمانى پیشین را تصدیق مىكند ومایهى هدایت و بشارت براى مؤمنان است.
نکتهها
در شأن نزول آیه آمده است: وقتى پیامبر اسلام به مدینه آمدند، روزى ابن صوریا )یكى از علماى یهود) با جمعى از یهودیان فدك، نزد پیامبر آمده و سؤالاتى كردند. حضرت همهى سؤالات آنها را جواب داده وهر نشانهاى كه خواستند بیان كردند. آخرین سؤالشان این بود كه نام فرشته وحى تو چیست؟ حضرت فرمودند: جبرئیل. آنها گفتند: اگر میكائیل بود ما به تو ایمان مىآوردیم، چون جبرئیل، دستورات مشكلى مثل جهاد مىآورد، ولى دستورات میكائیل ساده و راحت است!پیامها
دامنهى خیالپردازى و لجاجت انسان تا آنجا گسترده مىشود كه به جهان فرشتگان نیز سرایت مىكند. 388 «عدوّاً لجبریل» حمایت ودفاع از پاكانى كه مورد تهمت قرار گیرند، لازم است. «نزّله...باذناللَّه» خداوند ضمن محكوم كردن تصورات بنىاسرائیل، از جبرئیل تجلیل كرده كه بدون اذن ما كارى نمىكند ودر رسالت خود، امین ورابط بین ما وپیامبر است.
جبرئیل كتابى آورد كه تورات شما را تصدیق مىكند، پس چرا با او دشمن هستید؟! «نزّله... مصدّقاً»
388) انسان لجوج، حتّى فرشتگان را متهم مىكند. فرشتگانى كه خداوند آنها را معصوم مىداند و درباره آنان مىفرماید: »لا یعصون اللّه ما امرهم« آنها هرگز فرمان خداوند را نافرمانى نمىكنند. )تحریم، 6) آنان دلیل دشمنى با جبرئیل را آوردن دستورات سنگین و دلیل دوستى میكائیل را آوردن دستورات سبك مىدانند. درست مانند كودك بازیگوشى كه معلّم ریاضى را بد و معلّم ورزش را خوب مىپندارد با آنكه هر دو در جهت تعلیم و تربیت فعالیّت مىكنند.