وَهَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ مُوسَىٰٓ
9
إِذۡ رَءَا نَارًا فَقَالَ لِأَهۡلِهِ ٱمۡكُثُوٓاْ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارًا لَّعَلِّيٓ ءَاتِيكُم مِّنۡهَا بِقَبَسٍ أَوۡ أَجِدُ عَلَى ٱلنَّارِ هُدًى
10
تفسیر نور
و آیا خبر موسى به تو رسیده است؟!
هنگامى كه آتشى را دید، پس به خانوادهى خود گفت: قدرى درنگ كنید، همانا من آتشى یافتم، شاید (بتوانم) مقدارى از آن را براى شما بیاورم یا به واسطهى (آن) آتش، راهى بیابم.
نکتهها
«قبس» به قطعهاى از آتش مىگویند كه از مجموعه آن جدا شده باشد.در بخشى از سوره فرازهایى از داستان موسىعلیه السلام به تفصیل بیان شده است:
الف: انتخاب حضرت موسى علیه السلام براى رسالت.
ب: دعوت آن حضرت از فرعون براى پذیرش حقّ.
ج: خروج او از مصر و غرق شدن فرعون.
د: گوساله پرستى بنىاسرائیل.
حضرت موسىعلیه السلام به همراه همسر باردار خود، عزم سفر نمود و در بیابان راه را گم كردند. در آن بیابان تاریك و هواى سرد و بارانى، براى گرمى و راهیابى، نیاز به آتش داشتند كه از دور آتشى نمایان شد و حضرت براى به دست آوردن آتش و آسایش خانواده، راهىِ آن مكان شد كه ناگهان ندایى آمد و خداوند موسى را به پیامبرى برگزید.22
آرى، موسى علیه السلام براى پیدا كردن راه نجاتِ خود و خانوادهاش به سراغ آتش رفت، ولى خداوند راه نجات دیگران را به روى او گشود. او راه زمینى را مىجست، امّا خدا راه معنویت و سعادت را به او نشان داد، او راه هدایت فردى را دنبال مىكرد، ولى خدا راه هدایت امّت را به او ارائه نمود.
22) آن شب، شب جمعه بوده است. تفسیر مجمعالبیان.
پیامها
در نقل حقایق تاریخى، ابتدا مخاطبان خود را تشنهى شنیدن كنیم، سپس ماجرا را براى آنها بیان نماییم. «هل اتیك» سؤال كردن، شیوهاى مناسب براى تبلیغ و تربیت است. «هل اتیك»
بیان تاریخ، ارائه یك موعظه تجربى و وسیلهاى براى عبرت است و دل و خاطر پیامبر را تسلى مىدهد. «حدیث موسى» (در فرهنگ قرآن، حدیث به معناى تاریخ است، نه حادثهى جدید.)
گاهى انسان، نور الهى را به صورت نار مىبیند.23 «اذ راى ناراً»
زنان، دوشادوش مردان در چشیدن ناگوارىها سهیم بودهاند. «لاهله»
از حوادث تلخ نهراسید، چرا كه گاهى از دل حوادث به ظاهر ناگوار، لطف خداوند ظاهر مىشود. «اذ رأى ناراً»
مرد، متكفّل تأمین رفاه خانوادهى خویش است. «لعلّى اتیكم بقبس»
23) تفسیر مجمعالبیان.