وَلَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجًا مِّنۡهُمۡ زَهۡرَةَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا لِنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَرِزۡقُ رَبِّكَ خَيۡرٌ وَأَبۡقَىٰ
131
تفسیر نور
و هرگز به متاعى كه ما به گروهى از آنها دادهایم، چشم مدوز كه (این) شكوفه و جلوهى زندگى دنیاست (و ما مىخواهیم) تا آنها را در آن بیازمائیم و (به یقین) روزىِ پروردگارت بهتر و پایدارتر است.
نکتهها
از امام صادق علیه السلام نقل شده است كه فرمودند: هر كس چشم به دست مردم داشته باشد، غم او طولانى گردد و غیظش باقى ماند.158گرچه قرآن كریم، مال دنیا را خیر159، فضل160 و زینت161 مىداند و بهرهمندى از آن را حلال و مجاز مىشمارد، لیكن دلبستگى شدید به آن را مذمّت مىكند. چرا كه زندگى دنیا مثل یك غنچه، عمرى كوتاه دارد و با یك نسیم از بین مىرود.
158) تفسیر المیزان.
159) ان ترك خیراً» بقره، 180.
160) و ابتغوا من فضل اللّه» جمعه، 10.
161) المال و البنون زینة الحیوة الدنیا» كهف، 46.
پیامها
رسیدن به مقام رضایت از خداوند، در صورتى است كه به زرق و برق دنیا خیره نشوى. (آرى كسى كه جذب جلوههاى مادّى شد، احساس كمبود و تبعیض مىكند و از خدا راضى نمىشود) «لعلّك ترضى، لا تمدّن عینیك» انسان به طور طبیعى به سوى مادّیات گرایش دارد، امّا باید آن را مهار كند. «لاتمدّن»
نگاه، مقدّمه جذب و دلبستگى است. «لا تمدّن عینیك»
ز دست دیده و دل هر دو فریاد
كه هر چه دیده بیند دل كند یاد
رهبرى امّت نباید چشم داشتى به مال دیگران و توجّهى به مادّیات داشته باشد و مقهور و شیفتهى دنیاى پر زرق و برق دیگران شود. «لا تمدّن عینیك»
جلوههاى مادّى حتّى براى انبیا مىتواند خطرساز باشد. «لاتمدّن عینیك»
همهى متاعهاى دنیوى و وسایل كامیابى، نعمت الهى محسوب نمىشوند. «متّعنا» نه، «انعمنا»
همهى كافران، كامیاب نیستند. «ازواجاً منهم»
جلوههاى زندگى دنیوى همچون غنچه و شكوفهاى است كه هرگز گل نمىشود. «زهرة الحیوة الدنیا»
جلوههاى زندگى دنیا، ابزار آزمایش انسانهاست. «لنفتنهم فیه»
به آنچه در خود داریم بیندیشیم، نه آنچه در دست دیگران مىبینیم. «رزق ربّك خیر»
رزق دادن از شئون ربوبیّت خداوند است. «رزق ربّك»
همهى دارایىهاى انسان رزق او نیست. چون بسیارند كسانى كه همه نوع امكانات دارند، امّا بهره خودشان كم است. «لاتمدنّ... متّعنا... رزق ربّك خیر»
ملاك ارزش هر چیز دو امر است؛ یكى خیر بودن و دیگرى پایدار بودن. «خیر و ابقى»