يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَدۡخُلُواْ بُيُوتًا غَيۡرَ بُيُوتِكُمۡ حَتَّىٰ تَسۡتَأۡنِسُواْ وَتُسَلِّمُواْ عَلَىٰٓ أَهۡلِهَاۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٌ لَّكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ
27
تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! به خانههایى كه منزل شما نیست پیش از آنكه اجازه بگیرید و بر اهل آن سلام كنید، وارد نشوید. این دستور به نفع شماست شاید پند گیرید.
نکتهها
معناى «اِستیناس»، اجازه خواستن و اعلام ورود است كه به گفتهى روایات مىتواند با ذكر خدا باشد و یا با سلام كردن و امثال آن.45شخصى از پیامبرصلى الله علیه وآله پرسید: آیا براى ورود به منزل مادرم اجازه بگیرم؟ فرمود: بله، گفت: در خانه جز او كسى نیست و جز من خادمى ندارد! حضرت فرمود: آیا دوست دارى مادرت را بدون لباس مناسب ببینى؟ گفت نه. فرمود: پس اجازه بگیر.
در روایتى دیگر، پیامبرصلى الله علیه وآله از ورود مردان به خانه زنانى كه همسران آنان حضور ندارند نهى فرمود.46
در روایات مىخوانیم: اجازه گرفتن براى ورود به خانه دیگران سه مرتبه باشد تا اهل خانه فرصت جمع و جور كردن خود را داشته باشند. وبراى نجات غریق و مظلوم و مورد آتش سوزى، اجازه لازم نیست.47
پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله هرگاه مىخواست وارد منزلى شود، براى اجازه گرفتن، روبروى در خانه نمىایستاد تا نگاه مباركشان به داخل خانه نیفتد.48
44) غافر، 40.
45) تفسیر نورالثقلین.
46) تفسیر نورالثقلین.
47) تفسیر كبیرفخررازى.
48) تفاسیر كبیر و فىظلال.
پیامها
اهل ایمان، در امور زندگى باید از وحى الهى دستور بگیرند. «یا ایّها الّذین آمنوا» امنیّت و آزادى براى ساكنین خانه باید حفظ شود. «لا تَدخلوا» (ورود سرزده به حریم دیگران، حرام است.)
از مواضع تهمت دورى كنید. «لا تَدخلوا... ذلكم خیر»
باز بودن در خانه، دلیل جواز ورود نیست. «لا تَدخلوا»
مالكیّت افراد محترم است. «لا تَدخلوا»
برخورد مؤمنان با یكدیگر، باید با محبّت همراه باشد. «تَستأنسوا و تُسلّموا»
از هر كارى كه موجب شكستن حریم حیا وحجاب مىشود، دورى كنید. «تستأنسوا»
وارد شونده باید سلام كند، هر كه باشد. «تسلّموا على اهلها» (سلام كردن لازم نیست از كوچكتر به بزرگتر باشد.)
مراعات ادب وحقّ دیگران، سرچشمهى سعادت بشر است. «ذلكمخیرلكم»
دستورات الهى را فراموش نكنیم و به یاد داشته باشیم. «لعلّكم تَذكّرون»
آداب واخلاق دینى، همان نداى فطرت است، كه مورد غفلت قرار گرفته و باید با تذكر بیدار كنیم. «تَذكّرون»