رِجَالٌ لَّا تُلۡهِيهِمۡ تِجَـٰرَةٌ وَلَا بَيۡعٌ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَإِقَامِ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءِ ٱلزَّكَوٰةِ يَخَافُونَ يَوۡمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ ٱلۡقُلُوبُ وَٱلۡأَبۡصَـٰرُ
37
تفسیر نور
مردانى كه هیچ تجارت و معاملهاى آنان را از یاد خدا و برپاداشتن نماز و پرداخت زكات، سرگرم و مشغول نمىكند، از روزى كه در آن، دلها و چشمها دگرگون مىشود بیمناكند.
نکتهها
كلمهى «رِجال» در این آیه شامل همهى بندگان خدا مىشود، چه مرد و چه زن.«تجارت»، داد و ستد دایمى براى به دست آوردن سود است، ولى «بیع» خرید و فروش مقطعى براى رفع نیازهاى زندگى است.84
در حدیث مىخوانیم: مراد از كسانى كه در این آیه از آنها یاد شده است، تجارى هستند كه با شنیدن صداى اذان، تجارت را رها مىكنند و به سوى نماز مىروند.85
تجارت، تنها عاملى نیست كه انسان را سرگرم مىكند و از یاد خدا باز مىدارد، عوامل دیگرى نیز در قرآن كریم ذكر شده است، از جمله: تكاثر، آرزو، فرزند و دوست بد.
84) تفسیر المیزان.
پیامها
كسانى كه تجارت آنان را غافل نكند، مردان بزرگى هستند. («رجالٌ» با تنوین آمده كه علامت بزرگى و عظمت است) اگر ایمان و ارادهى قوى باشد، ابزار و وسائل اثرى ندارند. «لا تُلهیهم تجارة»
بازار اسلامى، هنگام نماز باید تعطیل شود. «لا تُلهیهم تجارة»
حتّى كارهاى حلال و مباح نباید انسان را از یاد خدا غافل كند، چه رسد به كارهاى مكروه و حرام. «لا تُلهیهم تجارة»
ترك تجارت، ارزش نیست، بلكه تجارت همراه با یاد خدا و نماز و زكات ارزش است. «لا تُلهیهم تجارة... عن ذكر اللّه و...» (مردان خدا براى زندگى دنیوى تلاش مىكنند، ولى از آخرت غافل نیستند.)
ایمان به آخرت، دنیا را نزد انسان كوچك مىكند. «لا تُلهیهم... یخافون یوماً»
با این كه نماز ذكر خداست، ولى به خاطر اهمیّت، جداگانه مطرح شده است. «ذكر اللّه و اقام الصلوة»
نماز و زكات، در كنار یكدیگرند و كسانى استحقاق ستایش دارند كه اهل هر دو باشند. «اِقام الصّلوة و ایتاء الزّكاة»
دنیا، شما را از آخرت غافل نكند. «یَخافون یوماً»
صحنههاى قیامت، چشمها را خاشع و دلها را منقلب مىسازد. «تَتقلّب فیه القلوب والابصار»