وَٱللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَآبَّةٍ مِّن مَّآءٍ فَمِنۡهُم مَّن يَمۡشِي عَلَىٰ بَطۡنِهِۦ وَمِنۡهُم مَّن يَمۡشِي عَلَىٰ رِجۡلَيۡنِ وَمِنۡهُم مَّن يَمۡشِي عَلَىٰٓ أَرۡبَعٍۚ يَخۡلُقُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيرٌ
45
تفسیر نور
و خداوند هر جنبدهاى را از آب آفرید، پس برخى از آنها بر شكم خویش راه مىرود و برخى بر دو پا راه مىرود و بعضى بر چهار پا راه مىرود. خداوند هر چه بخواهد مىآفریند، زیرا خدا بر هر چیزى تواناست.
نکتهها
در این آیه، خداوند به اصناف حیوانات اشاره فرموده است: خزندگان، چرندگان و پرندگان.تفكّر در ساختمان وجودى حیوانات، گامى براى خداشناسى است.
حضرت على علیه السلام در نهجالبلاغه دربارهى برخى حیوانات از جمله طاووس ومورچه سخنانى آموزنده گفته است.
این آیه بدنبال آیه قبل است؛ یعنى همان گونه كه جابجایى شب و روز براى اهل بصیرت عبرتآموز است، آفرینش همه حیوانات از آب نیز وسیلهى عبرت است.
ممكن است تنوین در كلمهى «ماء» به اصطلاح تنوین «تنویع» باشد، یعنى خداوند انواع موجودات را از انواع آبها و مایعات مناسب خود آفرید.88
88) تفسیر راهنما.
پیامها
همهى جنبندهها با ارادهى او آفریده شدهاند. «و اللّه خَلَقَ كلّ دابّة» اگر انسان در حركت و رشد معنوى نباشد، در حركت ظاهرى همچون دیگر جنبندگان خواهد بود. «یمشى، یمشى،
یمشى»
مادّهى اصلى همهى جنبندهها آب است، «ماء» ولى قدرتنمایى خدا به گونهاى است كه از این مادّهى ساده، این همه
موجودات متنوّع خلق مىكند. «و اللّه خلق كلّ دابّة من ماء فمنهم... و منهم... و منهم...»