إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٌ قَلِيلُونَ
54
وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ
55
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَـٰذِرُونَ
56
فَأَخۡرَجۡنَـٰهُم مِّن جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
57
وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ
58
كَذَٰلِكَ وَأَوۡرَثۡنَـٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ
59
فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ
60
تفسیر نور
(تبلیغات فرعونیان دربارهى موسى ویارانش این بود:) همانا اینها گروهى اندكند.
كه نسبت به ما خشم ونفرت دارند.
ما همگى آمادهى دفاع هستیم.
لذا آنان را (به گمان تعقیب بنىاسرائیل)، از باغها و چشمهها و گنجها و جایگاه نیكو (و قصرهاى مجلّل)، بیرون كردیم.
(تدبیر ما) این چنین بود كه (بعد از غرق كردن فرعونیان،) بنىاسرائیل را وارث آنها قرار دهیم.
پس هنگام طلوع خورشید، سپاه فرعون به تعقیب آنان برخاستند.
نکتهها
كلمهى «شِرذِمة» به معناى گروهى محدود است كه از اصل جدا شده باشد. فرعون در تبلیغات خود، مخالفان را گروه كوچكى معرّفى مىكرد. امّا در تفاسیر از ابن عباس روایت كردهاند: افرادى كه با حضرت موسى حركت كردند حدود 600000 نفر بودهاند، و فرعون به این جمعیّت زیاد مىگوید: «اِنّ هؤلاء لَشِرذمة قلیلون»14كلمهى «حاذرون» از «حذر» به معناى وسیلهى دفاعى است، بنابراین «اِنّا لجمیع حاذرون» یعنى همهى ما براى انتقام آماده و مسلّح هستیم.
فرعونیان در تبلیغات، خود را گروهى متّحد مىدانستند، «اِنّا لجمیع حاذِرون» ولى بنىاسرائیل را «قَلیلون» مىخواندند، نه «قلیله»، یعنى آنان گروه گروه بوده و با هم متّحد و منسجم نیستند و ما خیلى زود آنها را قلع و قمع مىكنیم. غافل از آنكه انسجام آنان به قدرى است كه با یك اشاره وفرمان حضرت موسى، همگى شبانه هجرت كردند.
14) تفاسیرمجمعالبیان وكبیر فخررازى.
پیامها
طاغوتها حركتهاى مردمى را ناچیز مىانگارند. «لَشِرذمة قلیلون» منحرف كردن افكار مردم، شیوهاى طاغوتى است. «لَشِرذمة قلیلون»
طاغوتها بدانند كه مورد تنفّرند. «و اِنّهم لنا لغائظون»
بغض و خشم نسبت به طاغوتها و تبرّى از آنان، لازمهى ایمان به خداست. «و اِنّهم لنا لغائظون»
كاخها ابدى نیست، ظلم كلید زوال قدرت است. «فاخرجناهم ...»
فرعونیان در مصر داراى تمدّن بودند. «و كنوز و مقام كریم»
یكى از سنّتهاى الهى، جایگزین كردن مستضعفان به جاى مستبكران است. «كذلك و اورثناها بنىاسرائیل»
ثروتها، كاخها و باغهاى فرعونیان، به بنىاسرائیل رسید. «اورثنا»
خروج فرعونیان به دنبال بنىاسرائیل، یك تدبیر الهى براى غرق شدن آنان بود. «فاخرجنا - فَاتبَعوهم مُشرقین»