سوره شعراء - آیات 90 تا 95 جزء 19 - صفحه 371

    وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ

    90

    وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ

    91

    وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ

    92

    مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ

    93

    فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ

    94

    وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ

    95

تفسیر نور
و (آن روز) بهشت براى پرهیزكاران نزدیك گردد. وآتش برافروخته براى گمراهان نمودار شود. وبه آنان گفته شود: كجاست آنچه مى‌پرستیدید؟ به جاى خداوند، آیا یاریتان مى‌كنند یا از خود دفاع توانند كرد؟ پس همه‌ى معبودان و عابدان گمراه به دوزخ سرنگون شوند. و لشكریان ابلیس نیز همگى (به دوزخ افكنده شوند).

نکته‌ها
«اُزلفت» به معناى نزدیك شدن و «بُرّزت» از «بروز»، به معناى ظاهر شدن است. «غاوین» از «غواء» شرّ و جهلى را گویند كه از فساد عقیده است. «كُبّ» به معناى از صورت به زمین خوردن و «كُبكُب» یعنى پى در پى از صورت به زمین خوردن، گویا دوزخیان پى در پى سقوط مى‌كنند و به دوزخ مى‌افتند، نظیر سنگى كه از چند پلّه بیفتد، كه در هر پلّه‌اى یك بار به زمین مى‌خورد.

امام باقر وامام صادق‌علیهما السلام فرمودند: كسانى كه از عدل سخن مى‌گویند، ولى در عمل عادل نیستند، مصداق این آیه هستند: «كُبكِبوا فیها هم والغاوُون»33

صاحب تفسیر اطیب‌البیان، مراد از نزدیك شدن بهشت و نمودار شدن دوزخ را، باز شدن دربِ بهشت به قبر مؤمن و دربِ دوزخ به قبر كافر مى‌داند.


33) تفسیر نورالثقلین.
پیام‌ها
مقام مؤمنِ پرهیزكار، از بهشت بالاتر است. لذا بهشت را براى او حاضر مى‌كنند. «اُزلِفَت الجنّة للمتّقین» آرى، كسى كه در دنیا از گناه فاصله گرفت، در قیامت بهشت با آن عظمت را به استقبالش مى‌آورند.

وعده‌ى خداوند بر وعید او مقدّم است. «اُزلفت الجنّة - بُرّزت الجحیم»

دیدن دوزخ ووسیله‌هاى عذاب، خود نوعى شكنجه براى دوزخیان است. «بُرّزت الجحیم»

سرزنش، یكى از عذاب‌هاى روحى قیامت است. «قیل لهم این ما كنتم ...»

اعتقادات انسان، در سرنوشت او نقش مهمّى دارند. «قیل لهم این ما كنتم»

در قیامت، از عقاید و افكار سؤال مى‌شود. «قیل لهم این ما كنتم تعبدون»

روحیّه‌ى پرستش، در همه‌ى انسان‌ها هست، گرچه در بعضى از آنان به انحراف كشیده مى‌شود. «این ما كنتم تعبدون»

هم معبودهاى خیالى به دوزخ مى‌روند وهم عابدهاى گمراه. «هم والغاوُون»