فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَـٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرٌ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ
36
ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودٍ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةً وَهُمۡ صَـٰغِرُونَ
37
تفسیر نور
چون (پیك حامل هدایا) نزد سلیمان آمد، سلیمان گفت: آیا مرا با مالى ناچیز مدد مىكنید؟ پس (بدانید) آنچه خداوند به من داده بهتر است از آنچه به شما داده است، (من با هدیهى شما شاد نمىشوم) بلكه شما هستید كه به هدیهى خودتان خوشحالید.
(سلیمان به پیك بلقیس) گفت: به سوى آنان برگرد، پس ما حتماً لشكریانى برآنان وارد مىكنیم كه براى آنان تاب مقابله نیست و ما حتماً آنان را از منطقه، ذلیلانه آواره مىكنیم در حالى كه خوارى را احساس خواهند كرد.
پیامها
انگیزهى اولیاى خدا مادّیات نیست. «أتمدّونن» (مردان خدا خود را با پول معامله نمىكنند، زیرا آنان امیر دنیا هستند نه اسیر آن). مردان خدا، تیزبین و هوشیار و قاطعند. انگیزههاى فاسد را در پشت هدایا مىبینند و مىگریزند و صاحبان آن انگیزهها را توبیخ و سرزنش مىكنند. «أتمدّونن بمال»
هدایا را به نحو احسن بپذیرید و پاسخ دهید. «اذاحیّیتم بتحیّة فحیّوا باحسن منها»50 امّا نه در مواردى كه هدیه جنبهى رشوه دارد. «أتمدّونن»
كافر، همه را به كیش خود پندارد. «أتمدّونن بمال»
مال دنیا چیزى نیست. «بمالٍ» به اصطلاح ادبى، تنوین براى تحقیر است.
مردان خدا نعمتها را از او مىدانند. «فما آتانى اللّه»
گاهى بیان قدرت خود، لازم است. «فما آتانى اللّه خیر ممّا آتاكم»
بهترین اهرم براى طرد مال حرام، توجّه به الطاف الهى است. «أتمدّونن بمال فما آتانى اللّه خیر ممّا آتاكم»
اولیاى خدا با الطاف الهى به آرامش مىرسند. «فما آتانى اللّه خیر ممّا آتاكم» و مردم مادّى با مادّیات. «بل أنتم بهدیّتكم تفرحون»
علم و حكمت، بهتر از مال است. «فما آتانى اللّه خیر ممّا آتاكم»
بعد از منطق، نوبت قدرتنمایى است. «فلنأتینّهم»
در برابر كسانى كه تنها به قدرت متكى هستند، با صلابت سخن بگویید. «فلنأتینّهم»
جهاد، در ادیان قبل نیز مطرح بوده است. «فلنأتینّهم»
تبلیغ و ارشاد، بدون هجرت و قدرت كارساز نیست. «فلنأتینّهم»
كسى كه از مادّیات بگذرد، مىتواند با قدرت سخن بگوید و از حقّ دفاع كند. «اِرجع الیهم فلنأتینّهم»
رهبر باید از قواى مسلح خود اطمینان كافى داشته باشد. «بجنودٍ لاقِبَلَ لهم بها»
قدرتِ نظامى اهل حقّ باید بیشاز قدرت اهل باطل باشد. «بجنودٍ لاقِبَللهم»
تحقیر و به ذلّت كشاندن حكومتهاى كفر وشرك جایز است. «اَذلّةً وهم صاغرون»50) نساء، 86.