سوره عنکبوت - آیه 40 جزء 20 - صفحه 401

    فَكُلًّا أَخَذۡنَا بِذَنۢبِهِۦ‌ فَمِنۡهُم مَّنۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِ حَاصِبًا وَمِنۡهُم مَّنۡ أَخَذَتۡهُ ٱلصَّيۡحَةُ وَمِنۡهُم مَّنۡ خَسَفۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ وَمِنۡهُم مَّنۡ أَغۡرَقۡنَا‌ۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَـٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ

    40

تفسیر نور
پس هر یك (از آنان) را به (جرم) گناهش گرفتار (عذاب) كردیم، پس بر بعضى از آنان باد شدید ریگ افشان فرستادیم، و بعضى از آنان را صیحه‌ى آسمانى (و بانگ مرگبار) فرا گرفت، و برخى را در زمین فرو بردیم، و بعضى دیگر را غرق كردیم؛ وچنان نبود كه خداوند بر آنان ستم كند، بلكه خودشان بر خود ستم كردند.

نکته‌ها
كلمه‌ى «حاصِب»، به معناى طوفان همراه با سنگریزه یا تگرگ و «خَسف»، به معناى فرو رفتن در زمین است.

قوم عاد با طوفان، قوم ثمود با صیحه‌ى آسمانى، قارون با فرو رفتن در زمین و فرعون و هامان با غرق شدن در آب به هلاكت رسیدند. آرى، گاهى كیفر الهى از مسیر همین عوامل طبیعى است.

پیام‌ها
در شیوه‌ى تبلیغ، بعد از بیان مطالب و نمونه‌ها، جمع بندى و فهرست گویى، مفید و مؤثّر است. «فكلاًّ اخذنا بذنبه...»

كیفر هر قومى متناسب با گناه آن قوم است. «فكلاًّ اخذنا بذنبه»

تمام كیفرها به قیامت واگذار نشده است. (برخى اقوام در همین دنیا به كیفر گرفتار شده‌اند.) «فكلاًّ اخذنا ...»

از مهلت دادن خدا مغرور نشویم كه عاقبت گناه، كیفر است. «فكلاًّ اخذنا بذنبه»

دست خداوند براى انواع عذاب باز است. «حاصباً - خسفنا - اغرقنا»

قهر الهى، عادلانه است. «و ما كان اللَّه لیظلمهم»

سرنوشت هر كس در گرو اعمال خود اوست. «كانوا أنفسهم یظلمون»

تكبّر در برابر حقّ، ظلم به خویشتن است. «كانوا أنفسهم یظلمون»

زشت‌تر از ظلم، استمرار ظلم است. «كانوا أنفسهم یظلمون»