۞ وَلَا تُجَـٰدِلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلۡكِتَـٰبِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡ وَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَأُنزِلَ إِلَيۡكُمۡ وَإِلَـٰهُنَا وَإِلَـٰهُكُمۡ وَٰحِدٌ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ
46
تفسیر نور
و با اهل كتاب جز با بهترین شیوه مجادله نكنید، مگر ستمگران از آنان، و (به آنان) بگویید: ما به آنچه (از سوى خدا) بر ما و شما نازل شده ایمان داریم، و خداى ما و خداى شما یكى است و ما تسلیم او هستیم.
نکتهها
«جدال» در لغت به معناى به هم تابیدن است. به گفتگوهاى دو نفر كه با هم درگیرى لفظى پیدا مىكنند تا بر یكدیگر پیروز شوند، جدال مىگویند.«جدال احسن» به گفتگویى گفته مىشود كه همراه آن طعنه، استهزا، ناسزا و اهانت نباشد، بلكه بر اساس استدلال و محبّت و با انگیزههاى اصلاحى باشد. از كلمهى «قولوا» بعد از سفارش به جدال احسن، استفاده مىشود كه این لحن آیه، خود نمونهى جدال احسن است.
امام صادقعلیه السلام نمونه جدال احسن را آیات آخر سورهى یس معرّفى فرمودند كه شخصى استخوان پوسیدهاى را پودر كرد و گفت: «مَن یحیى العظام» كیست این را زنده كند؟! قرآن پاسخ داد كه «قل یُحییها الّذى أنشأها اوّل مرّة» همان كه اوّل به آن روح داد بعد هم آن را زنده مىكند.153
153) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
گفتگو با غیر مسلمان نیز باید با بهترین شیوه باشد. «لاتجادلوا اهل الكتاب الاّ بالّتى هى أحسن» جدالى مورد پذیرش است كه محتواى آن و شیوه و الفاظش احسن باشد. «بالّتى هى أحسن»
تبادل نظر و گفتگوى صحیح میان مكتبها، فرهنگها و امّتها مورد قبول اسلام است. «بالّتى هى أحسن»
مخاطبانِ خود را بشناسیم و با هر دسته به نوعى مناسب برخورد كنیم. زیرا براى ستمگران، منطق، گفتگو و نرمش كارساز نیست. «الاّ الّذین ظلموا»
همهى مخالفان اسلام، ستمگر نیستند. «الاّ الّذین ظلموا منهم»
در گفتگوها، قبل از اظهار عقیده و نظر، آنچه را كه مورد اتفاق است مطرح كنیم. «الهنا و الهكم واحد»
ایمان به تنهایى كافى نیست، تسلیم و اطاعت نیز لازم است. «آمنّا... نحن له مسلمون»