يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُواْ ٱلرِّبَوٰٓاْ أَضۡعَـٰفًا مُّضَـٰعَفَةً وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
130
تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! ربا (و بهرهى پول) را با افزودنهاى مكرّر نخورید، از خدا پروا كنید تا شاید رستگار شوید.
نکتهها
این آیه همراه با هشت آیهى بعد، در میان آیات جنگ اُحد قرار گرفته است. شاید این امر به این جهت باشد كه مسائل اخلاقى و اقتصادى، در یك نظام دفاعى مؤثّر است. جامعهاى كه افرادش اهل اخلاص و ایثار، و سبقت در كارهاى خیر، و اطاعت از رهبر باشند، در جنگ هم موفّق خواهند بود، ولى جامعهى پول پرست و بخیل و نافرمان و مصرّ بر ارتكاب گناه، یقیناً شكست خواهد خورد.آیات تحریم ربا، در چند مرحله و به صورت تدریجى نازل شده است. گام اوّل، انتقاد از رباخوارى یهود بود: «و اخذهم الرّبا وقد نهوا عنه»146 گام دوّم این آیه است كه منع از رباى چندین برابر مىكند و در گام سوّم، اسلام حتّى یك درهم ربا را تحریم و به منزلهى جنگ با خدا معرّفى كرده است.
146) نساء، 161.
پیامها
ایمان، زیر بناى عمل به دستورات است. «یا ایّها الّذین آمنوا لاتاكلوا الرّبا» قبل از تحریم ربا، نمونههاى زشت وبرجسته آن تحریم شد. «اضعافاً مضاعفة»
رعایت تقوى در مسائل اقتصادى بشدّت لازم است. «لا تأكلوا الربا... اتقوا اللّه»
رستگارى با رباخوارى بدست نمىآید، بلكه با تقوا حاصل مىشود. «لا تأكلوا الربا... واتّقوا اللّه لعلكم تفلحون»
رباخوار، نه در دنیا رستگار است، (به خاطر تشدید اختلافات طبقاتى كه منجر به تفرقه و كینهى محرومان و انفجار آنها مىشود) و نه در آخرت. (به خاطر گرفتارى به قهر خداوند). «لا تأكلوا الربا... لعلّكم تفلحون»