۞ فَلَمَّآ أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنۡهُمُ ٱلۡكُفۡرَ قَالَ مَنۡ أَنصَارِيٓ إِلَى ٱللَّهِ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ نَحۡنُ أَنصَارُ ٱللَّهِ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّا مُسۡلِمُونَ
52
تفسیر نور
پس چون عیسى از آنان (بنىاسرائیل) احساس كفر كرد، گفت: كیانند یاران من (در حركت) به سوى خدا؟ حواریّون (كه شاگردان مخصوص او بودند) گفتند: ما یاوران (دین) خدا هستیم كه به خداوند ایمان آوردهایم، و تو (اى عیسى!) گواهى ده كه ما تسلیم (خدا) هستیم.
نکتهها
با اینكه بنىاسرائیل، زنده كردن مردگان و شفادادن كوران را از حضرت عیسىعلیه السلام دیدند، ولى باز هم لجاجت ورزیده و كفر مىگفتند، به گونهاى كه به فرمودهى امام صادقعلیه السلام، عیسى سخنان كفرآمیز آنان را مىشنید.54«حَواریّون» جمع «حَوارىّ» به معناى تغییر دهنده مسیر است. حواریّون، كسانى بودند كه مسیر انحرافى مردم را رها و به راه حقّ پیوستند.55 تعداد آنان دوازده نفر بود واسامى آنان در انجیل مَتى ولوقا آمده است. امام رضاعلیه السلام فرمود: آنان افرادى بودند كه هم خود را پاك ونورانى كردند و هم براى پاك كردن دیگران كوشیدند.56
در كافى از امام صادق علیه السلام نقل شده است كه فرمود: حواریّون عیسى در مرحله عمل او را رها كردند، ولى حواریّون ما انواع بلاها را به جان مىخرند.57
54) بحار، ج 14، ص373.
55) التحقیقفىكلماتالقرآن.
56) تفسیر نمونه.
57) كافى، ج 8، ص 268.
پیامها
هوشیارى در شناخت افكار و عقاید مردم، شرط رهبرى است. «فلمّا أحسّ عیسى منهم الكفر» نفَسِ عیسى، مرده را زنده مىكند، كور مادر زاد را شفا مىبخشد، امّا انسانهاى لجوج از آن بهرهاى نمىبرند. «فلما احس عیسى منهم الكفر...»
انبیا، گرفتار كفّار لجوج بودند و یاران اندك داشتند. «احسّ عیسى منهم الكفر»
بىتقوایى و عدم اطاعت از رهبرى، نوعى كفر است. «فاتّقوا اللّه واطیعون فلما احسّ عیسى منهم الكفر»
شناخت نیروهاى وفادار وسازماندهى وتمركز آنان وجداسازى جبههى حقّ از باطل، براى رهبرى و ادامه حركت او ضرورى است. «من أنصارى الى اللّه»
تجدید بیعت با رهبرى، ارزش سیاسى، اجتماعى ودینى دارا. «نحن انصاراللّه»
انبیا، مردم را براى خدا مىخواهند، نه خود. «من انصارى الى اللّه...نحن انصاراللّه»
یارى كردن منادیان الهى، یارى خداوند است. «نحن انصار اللّه»
سبقت در حمایت از رهبران دینى، داراى ارزش است. با اینكه حضرت عیسى طرفدارانى داشت، ولى خداوند از ایمان حواریّون ستایش نموده، و این به خاطر سبقت و صراحت آنان است. «من انصارى... نحن انصاراللّه»
مقام تسلیم در برابر خداوند، پس از مرحله ایمان است. «امنَّا باللَّه... مسلمون»
انبیا، شاهدان و گواهان در قیامت هستند. «واشهد بانّا مسلمون»