- إِنَّ أَوۡلَى ٱلنَّاسِ بِإِبۡرَٰهِيمَ لَلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُ وَهَـٰذَا ٱلنَّبِيُّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱللَّهُ وَلِيُّ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ68
با اینكه آیه فرمود: نزدیكترین مردم به ابراهیم، پیروان او هستند، لكن نام پیامبر اسلام و مسلمانان را جداگانه برد، تا بهترین نمونهى پیروى را در وجود حضرت محمّد صلى الله علیه وآله و مسلمانان، به دنیا نشان دهد.
در روایتى آمده است: «انّ ولىّ محمّد مَن اطاع اللّه و انْ بَعُدتْ لَحمَته، و انّ عدوّ محمّد مَن عَصى اللّه و انْ قَرُبتْ قَرابته»70 دوست و طرفدار محمّدصلى الله علیه وآله كسى است كه خدا را اطاعت كند، هرچند به لحاظ فامیلى از او دور باشد و دشمن پیامبر كسى است كه خدا را نافرمانى كند، هرچند با پیامبر نسبت و نزدیكى داشته باشد.
امام صادقعلیه السلام فرمود: مراد از «الذّین آمنوا» در آیه، امامان و پیروان آنها هستند.
71
68) تفسیر مجمعالبیان.
69) بحار، ج10، ص123.
70) تفسیر مجمعالبیان.
71) كافى، ج1، ص 416.
پیوند مردم با رهبر، پیوند مكتبى است، نه پیوند قبیلهاى، زبانى، منطقهاى و نژادى. «انّ أولَى النّاس بابراهیم لَلّذین اتّبعوه» ملاك قُرب به انبیا، اطاعت از آنان است. «أولَى النّاس بابراهیم لَلّذین اتّبعوه»
پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله و مسلمانان، در خط ابراهیم و هم مرام و هم هدف با او هستند. «أولَى النّاس بابراهیم... وهذا النّبى»