الٓمٓ
1
غُلِبَتِ ٱلرُّومُ
2
فِيٓ أَدۡنَى ٱلۡأَرۡضِ وَهُم مِّنۢ بَعۡدِ غَلَبِهِمۡ سَيَغۡلِبُونَ
3
فِي بِضۡعِ سِنِينَ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُۚ وَيَوۡمَئِذٍ يَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ
4
بِنَصۡرِ ٱللَّهِۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
5
تفسیر نور
الف، لام، میم. رومیان مغلوبِ (ایرانیان) شدند.
(این شكست) در نزدیكترین سرزمین (رخ داد) ولى آنان بعد از مغلوب شدن، در آیندهى نزدیكى پیروز خواهند شد.
(این پیروزى) در چند سال (آینده خواهد بود)، قبل از پیروزى و شكست و بعد از آن، كار تنها به دست خداست و در آن روز (پیروزى)، مؤمنان خوشحال خواهند شد.
خداوند هر كس را بخواهد، به یارى خود یارى مىكند، و او قدرتمند و نفوذ ناپذیر مهربان است.
نکتهها
كلمهى «بِضع» به معناى قطعه است، چنانكه پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله فرمودند: «فاطمة بضعة منّى»161 فاطمه پارهى تن من است. گاهى مراد از «بِضع»، قطعهاى از زمان (بین سه تا نه سال) است.سؤال: پیروزى سپاه روم بر ایرانیان، چه ربطى به مسلمانان دارد كه قرآن مىفرماید: «یؤمئذ یفرح المؤمنون»
پاسخ: پیامبر اسلامصلى الله علیه وآله نامهاى به پادشاهان ایران و روم نوشت و آن دو را به دین مبین اسلام دعوت كرد. خسرو پرویز، شاه ایران نامه رسول خداصلى الله علیه وآله را پاره كرد، ولى قیصر روم به نامه پیامبر احترام گزارد. مسلمانان دوست داشتند رومیان - كه به نامه پیامبر احترام كردند - پیروز شوند، ولى آنان شكست خوردند ومسلمانان از این حادثه ناراحت شدند. خداوند با نزول این آیات به مسلمانان بشارت داد كه اگر چه رومیان شكست خوردند، ولى در آینده نزدیك پیروز خواهند شد و آن پیروزى، سبب شادى مؤمنان خواهد شد.162
آرى، جامعهى ایمانى نباید تنها به درون خود بنگرد، بلكه باید نسبت به حوادث تلخ و شیرین سایر ملل نیز عكس العمل نشان دهد.
161) وسائل، ج20، ص67.
162) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
یكى از نشانههاى اعجاز قرآن، پیشگویىهاى صادقانه و محقّق آن است. (رومیان، از ایرانیان شكست خوردند، ولى قرآن پیشگویى مىكند كه چند سال دیگر رومیان غالب خواهند شد و چنان شد.) «غُلبت - سیغلبون» با یك شكست، مأیوس نشوید. «غُلبت - سیغلبون»
در پیروزىها و شكستها، محوریّت توحید فراموش نشود. «للّه الامر من قبل و من بعد»
هم پیروزى را از او بدانیم و هم ساز و برگ نظامى را. «بنصر اللّه ینصر»
دلیل نصرت الهى، عزّت و رحمت اوست. «ینصر... و هو العزیز الرحیم»