قُلۡ جَآءَ ٱلۡحَقُّ وَمَا يُبۡدِئُ ٱلۡبَـٰطِلُ وَمَا يُعِيدُ
49
قُلۡ إِن ضَلَلۡتُ فَإِنَّمَآ أَضِلُّ عَلَىٰ نَفۡسِي وَإِنِ ٱهۡتَدَيۡتُ فَبِمَا يُوحِيٓ إِلَيَّ رَبِّيٓۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ قَرِيبٌ
50
تفسیر نور
بگو: حقّ آمد و باطل (كارى از آن ساخته نیست) نمىتواند آغازگر چیزى باشد و نه تجدید كننده آن.
بگو: اگر من گمراه شده باشم به زیان خود گمراه شدهام، و اگر هدایت یافته باشم پس به (بركت) چیزى است كه پروردگارم به من وحى مىكند، همانا اوست شنواى نزدیك.
نکتهها
ابن مسعود كه یكى از اصحاب پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله است مىگوید: در مكّه 360 بت بود كه پیامبر اكرمصلى الله علیه وآله در روز فتح مكه یكى را پس از دیگرى به زمین مىانداخت و این آیهى شریفه را مىخواند: «قل جاء الحقّ...»523سؤال: با آمدن قرآن و پیامبر حقّ، چرا باز هم باطل پا برجاست؟
پاسخ: حاكمیّت منطقى و علمى، غیر از حاكمیّت عملى و اجرایى است، آن چه مربوط به خداست، فرستادن حقّ است و آن چه مربوط به ماست عمل و اجراى حقّ است كه چنین نكردیم. آرى، سلامتى بیمار، به نسخهى صحیح و مصرف دارو وابسته است كه یكى وظیفهى پزشك است و دیگرى وظیفهى بیمار.
523) تفسیر مجمع البیان.
پیامها
حقّ بر باطل پیروز است. «جاء الحقّ و ما یبدىء الباطل و ما یعید» قرآن از غیب و آینده خبر مىدهد. «و ما یبدىء الباطل و ما یعید»
بدون وحى الهى، حتّى پیامبر نیز در معرض انحراف است. «ان ضللت فانّما اضلّ على نفسى و ان اهتدیت فبما یوحى»
خطرات و آثار شوم انحراف، به خود انسان باز مىگردد. «اضلّ على نفسى»
خداوند، هم وحى مىفرستد و هم بر ابلاغ آن نظارت دارد. «فبما یوحى الىّ ربّى انه سمیع قریب»