وَلَا ٱلظِّلُّ وَلَا ٱلۡحَرُورُ
21
وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡأَحۡيَآءُ وَلَا ٱلۡأَمۡوَٰتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُسۡمِعُ مَن يَشَآءُ وَمَآ أَنتَ بِمُسۡمِعٍ مَّن فِي ٱلۡقُبُورِ
22
إِنۡ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ
23
تفسیر نور
و سایه و گرماى آفتاب (یكسان نیستند).
و زندگان و مردگان یكسان نیستند. همانا خداوند (حقّ را) به هر كس كه بخواهد مىشنواند و تو هرگز نمىتوانى به كسانى كه در گورها هستند (حقّ را) بشنوانى.
تو جز بیم دهندهاى (بیش) نیستى.
نکتهها
كلمه «ظلّ» به معناى سایه و كلمه «حرور» به معناى باد داغ و سوزان است.در این آیات، مؤمن و كافر به چهار چیز تشبیه شدهاند كه نتیجه این چهار مقایسه و تشبیه آن است كه مؤمن از نظر شخصیّت و سرنوشت با كافر یكسان نیست.
مؤمن به بینا و كافر به نابینا.
مؤمن به نور و كافر به تاریكى.
مؤمن به سایه آرام بخش و كافر به باد سوزان و داغ.
مؤمن به زنده و كافر به مرده.
مؤمن، رو به رشد و حركت است، زیرا هم چشم حقیقتبین، هم نور دارد، هم نفس پاك و هم دل زنده. امّا كافر حاضر نیست حقیقت را ببیند و به خاطر سنگدلى، آن را نمىپذیرد و به دلیل ظلمات جهل و تعصّب و تحجّر در راه حقّ حركت نمىكند.
پیامها
مؤمنان، مردمى زنده دل و برخوردار از حیات حقیقى هستند. ایمان به فرد و جامعه حیات مىبخشد و كفر عامل مرگ فرد و جامعه است. «ما یستوى الاحیاء و لا الاموات» رسالت پیامبر هشدار است نه اجبار «ما انتَ بمسمع مَن فى القبور»
شرط أثرگذارى تبلیغ آمادگى مردم است وگرنه تبلیغ پیامبر نیز بى اثر خواهد بود. «ما انتَ بمسمع مَن فى القبور»