سوره نساء - آیه 104 جزء 5 - صفحه 95
  • وَلَا تَهِنُواْ فِي ٱبۡتِغَآءِ ٱلۡقَوۡمِ‌ إِن تَكُونُواْ تَأۡلَمُونَ فَإِنَّهُمۡ يَأۡلَمُونَ كَمَا تَأۡلَمُونَ‌ وَتَرۡجُونَ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا يَرۡجُونَ‌ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
    104
تفسیر نور
و در تعقیب دشمن سستى نكنید، اگر شما رنج مى‌كشید، همانا آنان نیز همان گونه كه شما رنج مى‌برید رنج مى‌برند، در حالى كه شما چیزى (امدادهاى غیبى و بهشت) از خداوند امید دارید كه آنان امید ندارند، و خداوند دانا و حكیم است.

نکته‌ها
پس از جنگ اُحد، ابوسفیان بالاى كوه اُحد رفت و شعار داد كه پیروزى ما در مقابل شكست سال گذشته در جنگ بدر بود. یاران پیامبر صلى الله علیه وآله گفتند: شهداى ما در بهشتند و كشته‌هاى شما در دوزخ.

آنان شعار دادند: «انّ لنا العزّى و لاعزّى لكم» ما بت عُزّى داریم ولى شما ندارید، مسلمانان پاسخ دادند: «اللّه مولانا و لامولى لكم» خداوند مولاى ماست ولى شما مولى ندارید.

آنگاه كفّار به نام بت هُبَل شعار دادند: «اُعلُ هُبَل» سر بلند باد بت هُبَل. مسلمانان در پاسخ فریاد زدند: «اللّه اعلى‌ و اَجلّ» خداوند بالاتر و جلیل‌تر است. پس از نزول این آیه، پیامبر فرمان بسیج عمومى (حتّى زخمیان) را صادر كرد، تا با این حركت، فكر بازگشت كفّار از سرشان بیرون رود.

پیام‌ها
مسلمانان باید روحیّه‌ى قوى داشته باشند و شكست‌هاى موردى (مثل اُحد) آنان را سست نكند. «ولا تهنوا»

به جاى موضع تدافعى، در تعقیب دشمن و در حالت تهاجمى باشید. «لاتهنوا فى ابتغاء القوم»

از عوامل روحیّه گرفتن مؤمنان، مقایسه‌ى دردهاى خود با رنج دیگران و امید و توجّه به امدادهاى الهى و آگاهى اوست. «فانهم یألمون كماتألمون»

با همه‌ى آسیب‌ها و تلخى‌هاى جنگ، شما پیروزید، چون امید به الطاف الهى دارید. «ترجون من الله»

مسلمانان، امیدهاى گونه‌گون از خدا دارند. امید به امدادهاى غیبى، پیروزى، مرعوب شدن دشمن، پاداش‌هاى معنوى و امثال آن. (مورد امید در آیه ذكر نشده و هر امیدى را شامل مى‌شود). «ترجون من الله»

امید، بزرگ‌ترین اهرم حركت و سرمایه‌ى روحى رزمنده است. یا شهادت و سعادت، یا پیروزى. «ترجون من الله ما لا یرجون»

رنج و مشقّت مؤمنان در جنگ‌ها، در مدار علم و حكمت خداوند است و لذا از آن جلوگیرى نمى‌كند. «علیماً حكیماً»