وَلَا تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ ءَابَآؤُكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِلَّا مَا قَدۡ سَلَفَۚ إِنَّهُۥ كَانَ فَـٰحِشَةً وَمَقۡتًا وَسَآءَ سَبِيلًا
22
تفسیر نور
و با زنانى كه پدرانتان به ازدواج خود در آوردهاند، ازدواج نكنید، مگر آنچه درگذشته (پیش از نزول این حكم) انجام شده است. همانا این گونه ازدواج، بسیار زشت و مایهى دشمنى و راه بدى است.
نکتهها
از رسوم جاهلى آن بود كه هرگاه شخصى از دنیا مىرفت، فرزندان او با نامادرى خود (همسر پدر) ازدواج مىكردند. یكى از انصار به نام ابوقیس از دنیا رفت. فرزندش به نامادرى خود پیشنهاد ازدواج كرد. آن زن گفت: باید از پیامبر كسب تكلیف كنم. چون پرسید این آیه نازل شد وازدواج با «زن پدر» را ممنوع كرد.پیامها
اسلام دین فطرت است. چون انسان طبعاً از ازدواج با مادر و نامادرى متنفّر است، در اسلام حرام شده است. «لا تنكحوا ما نكح آباؤكم» «زن پدر»ها به منزلهى مادرند. پس به جاى كینه و ناسازگارى، باید نسبت به فرزندان «مادرى» كنند. «لا تنكحوا ما نكح آباؤكم»
فرزندان باید حریم پدر را در ازدواج حفظ كنند. «لا تنكحوا ما نكح آباؤكم»
فرزندان، به زن پدر، به دید «مادر» بنگرند. «ما نكح آباؤكم»
اسلام از گذشتهها چشم مىپوشد.254 ازدواجهاى پیش از این حكم، با نامادرى، مورد عفو است. «الاّ ما قد سلف»
براى گفتار، باید بطور اجمال یا تفصیل، دلیل و برهان آورد. «انه كان فاحشة و مقتاً وساء سبیلاً»
ازدواج با نامادرى، راه ازدواج با سایر محارم را نیز باز مىكند. «ساء سبیلاً»
254) الاسلام یجُبّ ما قبله» اسلام، گذشته را مىپوشاند.