يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَـٰطِلِ إِلَّآ أَن تَكُونَ تِجَـٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمۡۚ وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَنفُسَكُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمًا
29
تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! اموال یكدیگر را در میان خود به باطل نخورید، مگر اینكه تجارتى با رضایت یكدیگر باشد. و خود (و یكدیگر) را نكشید، همانا خداوند نسبت به شما همواره مهربان بوده است.
نکتهها
رمز اینكه نهى از قتل، «لاتقتلوا» بدنبال نهى از حرامخورى، «لاتأكلوا» آمده است، شاید آن باشد كه سیستم اقتصادى ناسالم، زمینهى قیام محرومان علیه زراندوزان و بروزدرگیرىها و پیدایش قتل و هلاكت جامعه است.امام صادقعلیه السلام به هنگام تلاوت این آیه فرمود: كسى كه قرض بگیرد و بداند كه نمىتواند بازپرداخت كند، مال باطل خورده است.260 امام باقرعلیه السلام در ذیل آیه فرمود: ربا، قمار، كمفروشى و ظلم از مصادیق باطل است.261
رسول خداصلى الله علیه وآله درباره وضو و غسل با آب سرد، آنجا كه خطر جانى دارد فرمود: «و لاتقتلوا انفسكم انّ اللَّه كان بكم رحیماً».262
امام صادقعلیه السلام فرمود: اگر مسلمانى به تنهایى وارد منطقه كفّار شد و كشته شد، خودكشى كرده است.263
كشتن رهبران معصوم یكى از مصادیق خودكشى و به هلاكت انداختن جامعه است، امام صادقعلیه السلام دربارهى «لا تقتلوا انفسكم» فرمودند: یعنى اهلبیت پیامبر خود را نكشید.264
260) كافى، ج 5، ص 95.
261) تفسیر نورالثقلین.
262) تفسیر نورالثقلین.
263) تفسیر برهان، ج1، ص363.
264) تفسیر فراتكوفى، ص101.
پیامها
مالكیّت فردى محترم است و تصرّف در اموال دیگران، جز از راه معاملات صحیح و بر اساس رضایت، حرام است. «لاتأكلوا... الا... تجارة عن تراض» جامعه، داراى روح واحد و سرنوشت مشترك است. اموال دیگران را همچون اموال خودتان محترم بدانید. «اموالكم بینكم»
هر نوع تصرّفى كه بر مبناى «حقّ» نباشد، ممنوع است. «لاتأكلوا... بالباطل»
داد و ستدها باید با رضایت طرفین باشد، نه با اجبار واكراه. «عن تراض منكم»
جان انسان محترم است، لذا خودكشى ویا دیگركشى حرام است. «لاتقتلوا انفسكم»
احكام و مقرّرات اسلام پرتوى از رحمت خداوند است. «كان بكم رحیماً»