سوره نساء - آیه 90 جزء 5 - صفحه 92
  • إِلَّا ٱلَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوۡمِۭ بَيۡنَكُمۡ وَبَيۡنَهُم مِّيثَـٰقٌ أَوۡ جَآءُوكُمۡ حَصِرَتۡ صُدُورُهُمۡ أَن يُقَـٰتِلُوكُمۡ أَوۡ يُقَـٰتِلُواْ قَوۡمَهُمۡ‌ۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَسَلَّطَهُمۡ عَلَيۡكُمۡ فَلَقَـٰتَلُوكُمۡ‌ۚ فَإِنِ ٱعۡتَزَلُوكُمۡ فَلَمۡ يُقَـٰتِلُوكُمۡ وَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡكُمُ ٱلسَّلَمَ فَمَا جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمۡ عَلَيۡهِمۡ سَبِيلًا
    90
تفسیر نور
مگر كسانى (از منافقان) كه به قومى پیوسته‌اند كه میان شما و آن قوم پیمانى است، یا (كسانى كه) نزد شما مى‌آیند در حالى كه سینه‌هاشان از جنگ با شما یا قوم خودشان به تنگ آمده است (و اصلاً حال جنگ با هیچ طرفى را ندارند و این بى‌حوصلگى آنها لطف خداست) زیرا اگر خداوند مى‌خواست آنان را بر شما مسلّط مى‌كرد و آنان با شما مقاتله مى‌كردند. پس اگر آنان از شما كناره گرفته و با شما نجنگیدند و پیشنهاد صلح و سازش دادند، خداوند براى شما راهى براى تعرّض و جنگ با آنان قرار نداده است.

پیام‌ها
به پیمان‌هاى نظامى حتّى با كفّار، باید احترام گذاشت. «بینكم و بینهم میثاق»

در جنگ‌ها، به كسانى كه اعلام بى‌طرفى مى‌كنند، متعرّض نشوید. «حصرت صدورهم ان یقاتلوكم او یقاتلوا قومهم»

مسلمانان باید چنان قدرتمند باشند كه مخالفان در فكر هجوم نباشند. «حصرت صدورهم ان یقاتلوكم»

توجّه به قدرت الهى داشته باشید تا دچار غرور نشوید. «لوشاءالله لسلّطهم»

با اراده ومشیّت الهى، منافقان و كفّار از جنگ با شما باز ماندند. مبادا ضعف آنان را به حساب قدرت خود بگذارید. «و لو شاء اللَّه لَسلّطهم علیكم»

جهاد اسلام براى سلطه و تحمیل عقیده نیست، بلكه براى دفع شرّ و موانع است. پس اكنون كه آنان از شما دست برداشته‌اند شما تعرّض بر آنان نكنید و اگر متعرّض شوید ممكن است خداوند به آنان نیرو دهد و شما را قلع و قمع نمایند. «و لو شاء اللَّه.... لسلطهم....»

به انگیزه‌هاى صلح‌طلبانه و تقاضاى آتش بس، احترام بگذارید. چون در اسلام، صلح اصل است و جنگ، در صورت ضرورت مجوّز دارد. «فان اعتزلوكم فلم یقاتلوكم... فما جعل‌الله لكم علیهم سبیلاً»

تنها پیشنهاد صلح از سوى دشمن كافى نیست، براى اطمینان، ترك جنگ و القاى سلام لازم است. «فلم یقاتلوكم والقوا الیكم السلم»

ملاك و معیار و ضوابط جنگ و صلح را باید خدا تعیین كند. «فما جعل اللَّه لكم علیهم سبیلاً»