وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَتِرُونَ أَن يَشۡهَدَ عَلَيۡكُمۡ سَمۡعُكُمۡ وَلَآ أَبۡصَـٰرُكُمۡ وَلَا جُلُودُكُمۡ وَلَـٰكِن ظَنَنتُمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَا يَعۡلَمُ كَثِيرًا مِّمَّا تَعۡمَلُونَ
22
وَذَٰلِكُمۡ ظَنُّكُمُ ٱلَّذِي ظَنَنتُم بِرَبِّكُمۡ أَرۡدَىٰكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم مِّنَ ٱلۡخَـٰسِرِينَ
23
تفسیر نور
(بر فرض) شما گمان مىكردید كه خداوند بسیارى از عمكردتان را نمىداند، ولى (نسبت به اعضاى بدنتان كه وسیلهى گناه شما بودند) نمىتوانستید چیزى را پنهان كنید كه گوش و چشمها و پوستتان بر ضد شما گواهى دهد.
و این گمان (فاسد) شما نسبت به پروردگارتان بود كه شما را به هلاكت انداخت و از زیانكاران شدید.
پیامها
مجرمان از گواهى اعضاى بدن غافلند و لذا بر گناه جرأت دارند. «و ما كنتم تستترون...» گواه بودن اعضاى بدن در دنیا و گواهى آنها در قیامت، قابل كتمان و تردید نیست. گرچه مجرمان از این مسئله غافلند. «و ما كنتم تستترون...»
ایمان به این كه ما در محضر خدا هستیم مهمترین عامل هدایت و رشد انسان است. «ظننتم ان اللّه لا یعلم كثیراً مما تعملون»
با استدلال و استمداد از خداوند، باید عقاید خود را محكم و شفاف كنیم و از هر گونه سوءظن نسبت به خدا دورى كنیم. «ظننتم بربّكم»
سوء ظن نسبت به كسى كه تحت ربوبیّت او هستیم بسیار زشت است. «ظننتم بربّكم»
بینش غلط در مورد خداوند، سرچشمهى خسارت و سقوط انسان است. «ظننتم... أرداكم»
ظنّ و گمان در مسائل اعتقادى ارزش ندارد. «ظننتم بربّكم أرداكم»