إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَـٰمُواْ تَتَنَزَّلُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةُ أَلَّا تَخَافُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَبۡشِرُواْ بِٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي كُنتُمۡ تُوعَدُونَ
30
تفسیر نور
همانا كسانى كه گفتند: «پروردگار ما خداست، پس (بر این عقیده) مقاومت نمودند، فرشتگان بر آنان نازل مىشوند (و مىگویند:) نترسید و غمگین مباشید و بشارت باد بر شما به بهشتى كه پى در پى وعده داده مىشدید.
نکتهها
نمونهى روشن نزول فرشتگان بر مؤمنان را در سورهى آل عمران آیهى 125 مىخوانیم كه مىفرماید: «بلى ان تصبروا و تتّقوا و یأتوكم من فورهم هذا یمددكم ربّكم بخمسة آلاف من الملائكة مسوّمین» آرى، اگر شما رزمندگان جنگ بدر استقامت و تقوا پیشه كنید و دشمن به همین زودى به سراغ شما بیاید، خداوند شما را به پنج هزار نفر از فرشتگان نشاندار یارى مىكند.مشابه این آیه را نیز در سورهى احقاف، آیهى 13 و 14 مىخوانیم: «ان الّذین قالوا ربّنا اللّه ثمّ استقاموا فلا خوف علیهم ولا هم یحزنون اولئك اصحاب الجنة خالدین فیها جزاء بما كانوا یعملون» كسانى كه گفتند: «پروردگار ما «اللّه» است» و سپس استقامت كردند پس نه خوفى بر آنهاست و نه اندوهى، آنان اصحاب بهشت هستند كه به پاداش عملكردشان براى همیشه در آن جا هستند.29
29) اكنون كه تفسیر این آیه را مىنویسم، شب هفتم تیرماه سال 1379 و نوزدهمین سالگرد هفتاد و دو تن از شهداى جمهورى اسلامى است كه در حادثهى انفجار منافقین در تهران یكجا شهید شدند. آنان جمعى از علما و اسلام شناسان و مجتهدان و قضات و نمایندگان مجلس شوراى اسلامى و از بهترین چهرههاى انقلابى و مخلص بودند كه در راه خدا پایدارى كردند و جان خود را در این راه دادند. سلام خدا بر آنان و همهى شهیدان.
پیامها
آن چه ایمان را بارور مىكند و به نتیجه مىرساند، مقاومت است وگرنه چه بسیار مؤمنانى كه بد عاقبت شدند. «قالوا ربّنا اللّه ثمّ استقاموا» استقامت، در كنار ایمان ارزش است وگرنه كفّار نیز بر باطل خود استقامت دارند. «قالوا ربّنا اللّه ثمّ استقاموا»
خالق بودن خدا را بسیارى قبول دارند ولى در تدبیر امور پاى دیگران را به میان مىآورند؛ مهم آن است كه انسان در ربوبیّت خداوند مقاومت كند یعنى هیچ قانون و برنامهاى را از غیر خدا نپذیرد. «ربّنا اللّه ثمّ استقاموا»
استقامتى ارزشمند است كه طولانى باشد. «ثمّ استقاموا» (كلمه «ثمّ» براى زمان و فاصلههاى دور است)
انسان در اثر ایمان و مقاومت، فرشتگان را به خود جلب مىكند. «تتنزّل علیهم الملائكة»
فرشتگان بر غیر پیامبران نیز نازل مىشوند. «تتنزّل علیهم الملائكة»
بر مؤمنان مقاوم فرشتگان نازل مىشوند. «تتنزّل علیهم الملائكة» و بر گناهكاران، شیاطین. «هل انبّئكم على من تنزل الشیاطین تنزّل على كل افّاك اثیم»30
مقاومتِ در راه حقّ، هم خوف از آینده را برطرف مىكند. «لا تخافوا» و هم حزن و اندوه نسبت به گذشته را. «لا تحزنوا»
بالاترین هدیهى آسمانى كه فرشتگان براى مؤمنان مقاوم مىآورند، آرامش روحى و روانى است. «لا تخافوا و لا تحزنوا و ابشروا»
30) شعراء، 221.