وَقَالُواْ لَوۡ شَآءَ ٱلرَّحۡمَـٰنُ مَا عَبَدۡنَـٰهُم مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنۡ عِلۡمٍ إِنۡ هُمۡ إِلَّا يَخۡرُصُونَ
20
تفسیر نور
و (مشركان در توجیه خلاف خود) گفتند: اگر (خداى) رحمن مىخواست، ما آنها را نمىپرستیدیم. براى آنان نسبت به این گفتار هیچ گونه آگاهى (و دلیل علمى) نیست وایشان جز از روى حدس وگمان سخنى نمىگویند.
نکتهها
«یخرصون» از «خَرص» به معناى سخنى است كه بر اساس حدس و گمان باشد.قرآن در سورهى نحل آیه 35 و انعام آیه 148، نیز از قول مشركان این معنا را بازگو مىكند كه مىگفتند: اگر خدا نمىخواست ما مشرك نبودیم.
پیامها
خلافكاران در صدد توجیه كار خود هستند و خواست خدا را دستاویز قرار مىدهند. «و قالوا لو شاء الرّحمن ما عبدناهم» مهلت دادن خدا را نشانه رضایت او نپنداریم. «لو شاء الرّحمن ما عبدناهم»
فرشتگان مورد پرستش مشركان بودند. «عبدناهم»
سخن بدون علم (به خصوص در مسائل اعتقادى) محكوم است. «مالهم بذلك من علم»
هر فرد و جامعهاى از علم تهى شود به سراغ توهّمات و حدسیات مىرود. «ان هم الاّ یخرصون»