رسم چنین بوده كه پس از آنكه قرارداد و معامله‌اى صورت مى‌گرفت، دو طرف قرارداد و معامله با یكدیگر دست مى‌دادند كه به آن بیعت مى‌گفتند، امّا پس از آن به هر نوع توافق و تعهّد و پذیرش پیمانى كه با دست دادن اعلان موافقت مى‌شود، بیعت گفته شده است.

بیعت، یك تعهد شرعى است كه وفاى به آن لازم و شكستن آن حرام است و عقاب دارد.

بیعت مردم با پیامبر و امام، منافاتى با تعیین و نصب آنان از سوى خدا ندارد. زیرا خداوند، پیامبر یا امام را تعیین مى‌كند و مردم براى اعلام اطاعت خود، با او بیعت مى‌كنند.

مراد از «الشجرة» درختى است در منطقه حدیبیّه كه مردم پاى آن درخت با پیامبر بیعت كردند و این بیعت، به دلیل اعلام رضایت خداوند از بیعت كنندگان «رضى اللّه»، «بیعت رضوان» نام گرفت.

ایمانى مورد رضایت خداوند است كه همراه با وفادارى نسبت به پیامبرش باشد. «لله رضى اللّه عن المؤمنین اذ یبایعونك»

دین از سیاست جدا نیست. رضایت خداوند از مؤمنانى است كه در مسائل اجتماعى و سیاسى با پیامبرشان بیعت نمایند. «رضى اللّه... اذ یبایعونك»

براى ثبت حوادث مهم، نام بردن از نشانه لازم است. «یبایعونك تحت الشّجرة»

الطاف الهى، مخصوص كسانى است كه برخوردهایشان از سر اخلاص و صداقت باشد. «فعلم ما فى قلوبهم... فانزل السّكینة علیهم»

آرامش، هدیه‌اى الهى است كه از طرف خدا، تنها بر مؤمنان نازل مى‌شود. «فانزل السّكینة»

نیّت خالص و صادقانه، منافاتى با كامیابى‌هاى مادّى ندارد. «فعلم ما فى قلوبهم... و مغانم كثیرة»

وفادارى نسبت به فرستاده الهى، رمز دریافت الطاف دنیوى و اخروى است. «رضى اللّه... أنزل السّكینة... و مغانم كثیرة»

نعمت‌هاى معنوى، بالاتر از نعمت‌هاى مادّى است. ابتدا فرمود: «رضى اللّه - انزل السّكینة» و سپس فرمود: «و مغانم كثیرة»

یك حركت خالصانه از انسان، الطاف متعدّد الهى را در پى دارد. «یبایعونك - فانزل السّكینة... و أثابهم... و مغانم»

آرامش، مقدّمه پیروزى است. «فانزل السّكینة... و أثابهم فتحاً»

پیروزى‌ها را از لطف خداوند بدانیم. «اثابهم فتحاً» چنانكه در آیه اول این سوره خواندیم: «انّا فتحنا لك»

اگر جهت رضاى خداوند تلاش كنیم و با وفادارى به پیامبرش خود را مستعد و لایق سازیم، وعده‌هاى خداوند حكیمانه و بر اعطاى وعده‌ها، قادر است. «كان اللّه عزیزا حكیما»