وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمِيثَـٰقَهُ ٱلَّذِي وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذۡ قُلۡتُمۡ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَا وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ
7
تفسیر نور
و به یاد آورید نعمتى را كه خداوند بر شما عطا كرده و پیمانى را كه بطور محكم با شما بست، آنگاه كه گفتید: شنیدیم و اطاعت كردیم. و از خداوند پروا كنید، زیرا كه خدا از درون سینهها آگاه است.
نکتهها
گرچه موضوع یاد نعمت و رعایت میثاقِ مطرح در آیه، یك هشدار كلّى و عمومى است، ولى ممكن است به دلایلى مسألهى رهبرى جامعه اسلامى و اطاعت از او مراد باشد. آن دلایل عبارتند از:
رهبرى الهى، عهد ومیثاق خدایى است. داستان حضرت ابراهیم و درخواست امامت براى نسل خویش و پاسخ خدا كه ظالمان به عهد من (امامت) نمىرسند، گواه بر این مطلب است. «لاینال عهدى الظالمین» 34
پس از تعیین حضرت على علیه السلام به امامت در غدیر خم، آیه سوّم همین سوره نازل شد كه امروز نعمتم را بر شما تمام كردم.
مردم در غدیر خم با على علیه السلام بیعت كردند و سمعاً و طاعةً گفتند. این آیه بار دیگر مردم را به وفادارى و پایدارى نسبت به رهبرى فرا مىخواند.
پیمان بر شنیدن و اطاعت كردن، «سمعنا و أطعنا» شامل همه پیمانهایى مىشود كه انسانها بطور طبیعى و فطرى به صورت قولى، یا عملى با انبیا داشتهاند، مثل بیعتها و شهادتهاى آنان به توحید و نبوّت.
34) بقره، 124.
پیامها
تأكید این آیه بر مفاهیمى چون نعمت، میثاق، اطاعت، علم به ذات الصّدور، آن هم پس از آیه غدیر خم، مىتواند اشاره به فراموشى محتواى آیه سوّم و تخلّف از خط غدیر باشد. (چنانكه امام باقرعلیه السلام فرمود. 35 ) «واذكروا نعمةاللَّه...» یاد نعمتهاى الهى لازم است. «واذكروا نعمة اللَّه»
یاد و یادآورى نعمتها، میثاقها، گفتهها و علم وآگاهى خدا، عامل و زمینهى تقواست. «واذكروا نعمة اللَّه...»
به فكر پیمانشكنى نباشیم كه خدا آگاه است. «اتّقوااللّه انّاللّهعلیمبذاتالصّدور»
35) تفسیر نورالثقلین.