- وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٌ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٌ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ71
بنىاسرائیل مىپنداشتند آزمایشها یا قهر و عذاب الهى، مربوط به دوران حضرت موسىعلیه السلام بوده و شامل آنان نمىشود. از این رو سرگرم زندگى مادّى، رفاهطلبى و بىتفاوتى نسبت به آیات الهى شدند.
امام صادقعلیه السلام دربارهى «وحسبوا ان لا تكون فتنة» فرمود: مقصود زمانى است كه پیامبر در بین آنان نبود، «فعموا و صمّوا» زمانى است كه پیامبر از دنیا رفت، «ثمّ تاب اللّه» زمانى است كه امیرالمؤمنینعلیه السلام به خلافت رسید و «ثمّ عموا و صمّوا» تا روز قیامت است. 150
150) كافى، ج8، ص200.
آزمایش الهى عمومى است، هرگز از فتنهها غافل نشویم. «حسبوا ألاّتكون فتنة» عقائد نباید بر اساس حدس و گمان باشد. «حَسبوا...»
براى مدّتى در خط مستقیم بودن مهم نیست، مهم حسن عاقبت است. «ثمّ تاب اللَّه علیهم ثمّ عموا وصمّوا» «ثُمّ عموا» نشان آناست كه بنىاسرائیل بعد از بازگشت لطف خداوند، تا مدّتى در خط صحیح بودند، ولى دوباره منحرف شدند.
غرور و خودبرتربینى و گمان و وهم، انسان را كور و كر و از شناخت صحیح، محروم مىسازد. «و حسبوا... فعموا و صمّوا»
كسى توقّع نداشته باشد كه بىامتحان، به جایى برسد. «حسبوا ألا تكون فتنة»
لطف الهى تا حدّى است كه حتّى بدون عذرخواهى انسان، به سوى او سرازیر مىشود. «فعموا و صمّوا ثمّ تاب اللّه»
خداوند مهربان است، ولى انسانها لجوجاند. «تاب اللّه علیهم ثم عموا»
كثرت رهرو نشانه حقّانیّت راه نیست. «ثم عموا و صمّوا كثیر منهم»
ایمان به نظارت خداوند در زندگى انسان نقش مهمى دارد. «واللَّه بصیر»