فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذَنُوبًا مِّثۡلَ ذَنُوبِ أَصۡحَـٰبِهِمۡ فَلَا يَسۡتَعۡجِلُونِ
59
فَوَيۡلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن يَوۡمِهِمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ
60
تفسیر نور
پس به تحقیق براى كسانى كه ظلم كردند، سهم و نصیبى (از عذاب) همانند سهم هم مسلكانشان است، پس از من درخواست شتاب نكنند (كه به آن خواهند رسید).
پس واى بر كسانى كه كفر ورزیدند، از روزى كه وعده داده مىشوند.
نکتهها
«ذَنوب» در انیجا به معناى سهم و نصیب است.53آغاز سوره با «توعدون» بود و پایان آن با «یوعدون» و این نشان مىدهد كه هدف این سوره بیان مسئله معاد بوده است.
این آیات مىفرماید: ستمكاران این امت نیز نصیبى از عذاب دارند، همانند نصیب هم مسلكانشان در امتهاى دیگر كه به هلاكت رسیدند. پس چه عجلهاى دارند كه مىگویند: زودتر عذاب ما را بیاور!54
در فرهنگ قرآن، شرك و كفر، بزرگترین ظلم محسوب مىشود، ظلم به خدا كه مخلوقش در كنار او یا به جاى او قرار گیرد، ظلم به خود كه به جاى خالق، سراغ مخلوق مىرود و ظلم به خانواده كه از شناخت حق و پیروى آن محروم مىگردند.
علامه طباطبایى مىفرماید: مراد از ظلم در «للّذین ظلموا» در آیه 59، با توجّه به «للّذین كفروا» در آیه 60، ظلم كفر است، نه ظلم به مردم.
گرچه گفته شده كه مراد از «یومهم الّذى یوعدون» ممكن است روز جنگ بدر باشد (عذاب دنیوى)، ولى به احتمال قوى مراد روز قیامت است (عذاب اخروى).55
53) علت مكسور بودن «یستعجلون» این است كه در اصل «یستعجلونى» بوده است و كسره دلالت بر حذف «ى» دارد.
54) تفسیر المیزان.
55) تفسیر المیزان.
پیامها
كسى كه خدا را عبادت نكند و خود را در مسیر هدفى كه براى آن آفریده شده قرار ندهد، ظالم، بلكه كافر است. «الا لیعبدون... للّذین ظلموا... كفروا» سنّت الهى درباره ستمگران، در طول تاریخ یكسان است. «ذَنوباً مثل ذَنوب اصحابهم»
تاریخ گذشتگان، بهترین گواه بر حتمى بودن كیفر ستمگران است. «ذنوباً مثل ذنوب اصحابهم»
كارهاى مشابه، كیفرهاى مشابه دارد. «مثل ذنوب أصحابهم»
رفتارهاى مشابه، افراد را به یكدیگر پیوند مىدهد. «مثل ذنوب أصحابهم»
قهر و لطف خداوند زمان بندى حكیمانه دارد، عجله و شتاب ما در آن اثرى ندارد. «فلایستعجلون»
سرنوشت انسان در گرو اعمال اوست. (ظلم و كفر، سبب عذاب الهى است.) «فویل للّذین كفروا...»
آیندهنگرى، انسان را از كفر و ظلم بازمىدارد. «فویل للّذین كفروا من یومهم الّذى یوعدون»