كُلُّ مَنۡ عَلَيۡهَا فَانٍ
26
وَيَبۡقَىٰ وَجۡهُ رَبِّكَ ذُو ٱلۡجَلَـٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ
27
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
28
تفسیر نور
هركه روى زمین است، فنا پذیرد
و (تنها) ذات پروردگارت كه داراى شكوه و اكرام است، باقى مىماند.
پس كدام یك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار مىكنید؟
نکتهها
در آیه 185 سوره آلعمران خواندیم: «كلّ نفس ذائقة الموت» هر انسانى طعم مرگ را مىچشد. در آخرین آیه سوره قصص نیز خواندیم: «كلّ شىء هالك الاّ وجهه» هر موجودى هلاك مىشود، جز ذات پروردگار. در این سوره نیز مىخوانیم: «كلّ من علیها فان و یبقى وجه ربّك»در آیات قبل، نعمتها معرّفى شد، در این آیه مىفرماید: زمان بهرهگیرى از نعمتها كم است، فرصت را غنیمت شمارید كه همه رفتنى هستید.
گرچه همه موجودات فانى هستند ولى هر كس در مسیر الهى باشد و كار او رنگ الهى بگیرد، آن نیّت خالص كه «وجه ربّ» است، كار فانى او را باقى مىكند.
پیامها
مرگ، یك قانون عام و فراگیر است. «كلّ مَن علیها فان» به كسى جز خدا تكیه نكنیم كه همه فناپذیرند.«كلّ من علیها فان ویبقى وجه ربّك»
ارزش انسان با تقرّب به خداوند است، نه داشتن امكانات. «كلّ مَن علیها فان و یبقى وجه ربّك»
مرگ، گامى در مسیر تربیت انسان است. «كلّ مَن علیها فان و یبقى وجه ربّك»
پیامبر، تحت تربیت و ربوبیّت خاصّ خداوند است. «ربّك»
مرگ موجودات، نشانه نقص و تمام شدن قدرت و كرم الهى نیست كه او صاحب جلال و كرامت است. «كلّ من علیها فان و یبقى... ذوالجلال و الاكرام»
جلال الهى همراه با رحمت و رأفت است. «ذوالجلال و الاكرام»
مرگ، نعمت است. «كلّ من علیها فان... فباىّ آلاء ربّكما» (با آنكه در آیات 26 و 27 نام هیچ نعمت مادّى نیامده، امّا در آیه 28، باز هم جملهى «فباىّ آلاء...» تكرار شده است پس مرگ نیز نعمت است.)
جن نیز همچون انسان، مرگ دارد. زیرا خطاب «ربّكما» به جنّ و انس بازمىگردد. «كلّ من علیها فان... فباىّ آلاء ربّكما»