لَا يُقَـٰتِلُونَكُمۡ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرًى مُّحَصَّنَةٍ أَوۡ مِن وَرَآءِ جُدُرِۭۚ بَأۡسُهُم بَيۡنَهُمۡ شَدِيدٌۚ تَحۡسَبُهُمۡ جَمِيعًا وَقُلُوبُهُمۡ شَتَّىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٌ لَّا يَعۡقِلُونَ
14
تفسیر نور
منافقان (به قدرى ترسو هستند كه) به طور جمعى با شما نمىجنگند، جز در مناطق حفاظت شده یا از پشت دیوارها، درگیرى آنان میان خودشان سخت است، تو آنان را متّحد مىپندارى در حالى كه دلهایشان پراكنده است. این به خاطر آن است كه آنان گروهى هستند كه نمىاندیشند.
نکتهها
«قُرى» جمع «قریة» به محل اجتماع مردم گفته مىشود، شهر باشد یا روستا. «محصنة» از «حِصن» به معناى قلعه است. «قرىً محصنة» یعنى مناطقى كه از طریق دیوار یا خندق و یا برج حفاظت مىشود.ارزش و نقش و بركات وحدت و اتّحاد، با كمى اندیشه و تعقل بر همه روشن مىشود، لذا پایان آیه فرمود: «قوم لایعقلون» ولى پى بردن به اینكه تمام قدرت از آنِ خداست و ما نباید از انسانها بیش از خدا بترسیم، به یك معرفت و توحید ناب و عمیق نیاز دارد و لذا آیه قبل با «قوم لایفقهون» پایان یافت.
پیامها
ارزیابى روحیات دشمن و هم پیمانان آنان و شیوه جنگى دشمن لازم است. «لایقاتلونكم جمیعاً الا... تحسبهم جمیعاً و...» مراقب باشید كه منافقان، مناطقى محفوظ و مصون از دسترس شما براى خود درست نكنند كه در این صورت، خطر آنان جدى مىشود. «لایقاتلونكم... الا فى قرى محصّنة»
اتحادهاى صورى كه بدون ایمان و گرایش باطنى باشد، ارزشى ندارد. «تحسبهم جمیعاً و قلوبهم شتّى»
امكانات و تجهیزات مادى و فیزیكى، عامل امنیّت نیست. در میان كفّار با آن همه تجهیزات درگیرى و ناامنى وجود دارد. «قرىً محصنة... بأسهم بینهم شدید»
تحقیر و تضعیف منافقان و دشمن لازم است. «قوم لایفقهون... قوم لایعقلون»
اختلافات در جنگ، نشانه بىعقلى است. «لایقاتلونكم جمیعاً... قلوبهم شتى... لایعقلون»