جنّ، مكلّف و مختار است و مورد خطاب و توبیخ وكیفر و پاداش قرار مىگیرد. «یا معشر الجنّ»
شیطان، به گمراه كردن گروه كم راضى نیست و گروه زیادى از انسانها را منحرف كرده است. «قد استكثرتم من الانس» در آیهاى دیگر مىفرماید: «ولقد اضلّ منكم جبلاًّ كثیراً أفلم تكونوا تعقلون» 475
دادگاه قیامت، علنى است. «یحشرهم، یا معشر الجنّ»
در قیامت، جنِّ اغواگر پاسخى در برابر توبیخ ندارد و تنها پیروان انسانى او سخن مىگویند. «یا معشر الجنّ... قال اولیاؤهم من الانس»
بهرهگیرى انسان و جنّ از یكدیگر طرفینى است. «استمتع بعضنا ببعض»
در قیامت، انسان و جنّ، یكجا جمع و محشور مىشوند. «جمعیاً»
پیروى از وسوسههاى شیطانى، به تدریج انسان را به ولایتپذیرى از او وامىدارد. «اولیاؤهم»
همهى منحرفان، كیفر یكسان ندارند و باقىماندن در آتش، وابسته به ارادهى خداوند است. «الاّ ماشاء اللَّه»
احكام دادگاه الهى، بر مبناى علم و حكمت است. «حكیم علیم»