وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعًا يَـٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ قَدِ ٱسۡتَكۡثَرۡتُم مِّنَ ٱلۡإِنسِ وَقَالَ أَوۡلِيَآؤُهُم مِّنَ ٱلۡإِنسِ رَبَّنَا ٱسۡتَمۡتَعَ بَعۡضُنَا بِبَعۡضٍ وَبَلَغۡنَآ أَجَلَنَا ٱلَّذِيٓ أَجَّلۡتَ لَنَاۚ قَالَ ٱلنَّارُ مَثۡوَىٰكُمۡ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ
128
به عاقبت كار خود بیندیشیم. «ویوم» (هر كجا كلمه «یوم» در آغاز آیه بكار رفته، مراد یادآورى چنین روزى است.) جنّ، مكلّف و مختار است و مورد خطاب و توبیخ وكیفر و پاداش قرار مىگیرد. «یا معشر الجنّ»
شیطان، به گمراه كردن گروه كم راضى نیست و گروه زیادى از انسانها را منحرف كرده است. «قد استكثرتم من الانس» در آیهاى دیگر مىفرماید: «ولقد اضلّ منكم جبلاًّ كثیراً أفلم تكونوا تعقلون» 475
دادگاه قیامت، علنى است. «یحشرهم، یا معشر الجنّ»
در قیامت، جنِّ اغواگر پاسخى در برابر توبیخ ندارد و تنها پیروان انسانى او سخن مىگویند. «یا معشر الجنّ... قال اولیاؤهم من الانس»
بهرهگیرى انسان و جنّ از یكدیگر طرفینى است. «استمتع بعضنا ببعض»
در قیامت، انسان و جنّ، یكجا جمع و محشور مىشوند. «جمعیاً»
پیروى از وسوسههاى شیطانى، به تدریج انسان را به ولایتپذیرى از او وامىدارد. «اولیاؤهم»
همهى منحرفان، كیفر یكسان ندارند و باقىماندن در آتش، وابسته به ارادهى خداوند است. «الاّ ماشاء اللَّه»
احكام دادگاه الهى، بر مبناى علم و حكمت است. «حكیم علیم»